Bestuurslaag: Ministerie (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.31
Toegangsbeheer wordt ingericht en beheerd volgens een erkend kader, zoals ISO 27001/27002 (bijv. A.9 Toegangsbeheer) of NIST 800-53 (AC-controls), inclusief periodieke evaluatie en logging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.32
De dienstverlening voldoet aan de onderstaande eisen:
Inschrijver biedt ‘Vulnerability scanning’ als dienst aan voor de PaaS-omgeving van de aanbestedende dienst;
Deze scans worden periodiek uitgevoerd en omvatten minimaal systemen, netwerken en applicaties, zowel dynamisch als statisch;
Resultaten worden gerapporteerd, inclusief risicobeoordeling en aanbevelingen voor opvolging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.33
De aangeboden oplossing dient te voorzien in:
Ondersteuning voor veilige TLS-configuraties met PKIoverheid-certificaten (of gelijkwaardig);
Correcte ondersteuning en configuratie van e-mailbeveiligingsstandaarden (waaronder SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS en DANE);
De mogelijkheid om deze configuraties in afstemming met de applicatieleverancier in te richten en te beheren.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.31
Toegangsbeheer wordt ingericht en beheerd volgens een erkend kader, zoals ISO 27001/27002 (bijv. A.9 Toegangsbeheer) of NIST 800-53 (AC-controls), inclusief periodieke evaluatie en logging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.32
De dienstverlening voldoet aan de onderstaande eisen:
Inschrijver biedt ‘Vulnerability scanning’ als dienst aan voor de PaaS-omgeving van de aanbestedende dienst;
Deze scans worden periodiek uitgevoerd en omvatten minimaal systemen, netwerken en applicaties, zowel dynamisch als statisch;
Resultaten worden gerapporteerd, inclusief risicobeoordeling en aanbevelingen voor opvolging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.33
De aangeboden oplossing dient te voorzien in:
Ondersteuning voor veilige TLS-configuraties met PKIoverheid-certificaten (of gelijkwaardig);
Correcte ondersteuning en configuratie van e-mailbeveiligingsstandaarden (waaronder SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS en DANE);
De mogelijkheid om deze configuraties in afstemming met de applicatieleverancier in te richten en te beheren.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 10 vermeldingen
term ISO/IEC 27001
Bewijsmiddel:
Een kopie van de certificaten dient:
• als bewijsmiddel te worden toegevoegd aan het Verzoek tot Deelname als een losse bijlage
(Kwaliteitscertificaten), inclusief de verklaring van toepasselijkheid van de
ISO/IEC 27001:2023‐certificering (Statement of Applicability – SoA),
• of een ander gelijkwaardig en overtuigend bewijs dat het certificaat betrekking heeft op het
toepassingsgebied van deze aanbesteding. Een geldige ISO/IEC 27001:2022-certificering wordt
als gelijkwaardig aan een NEN-EN-ISO/IEC 27001:2023-certificering aangemerkt.
term ISO 27001
SEAL-1 Internationaal erkende certificeringen (bijv. ISO 27001) worden
aangehouden, maar geen specifieke EU-certificeringen (bijv.
ENISA-schema's).
term ISO 27001
Hoe gaat uw organisatie om met eisen rondom digitale soevereiniteit en
compliance (BIO, ISO 27001, ISO 22301)?
+7 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term ISO/IEC 27002
Selectiedocument Managed Hosting en Beheer DSU voor het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid –
kenmerk: 201865005.011.090 – datum: 15 oktober 2026 – versie 1.2 21 van 55
• De binnen het informatiebeveiligingsmanagementsysteem (ISMS) geselecteerde en
geïmplementeerde beheersmaatregelen zijn gebaseerd op ISO/IEC 27002 of een aantoonbaar
gelijkwaardig normenkader.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term STARTTLS
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.31
Toegangsbeheer wordt ingericht en beheerd volgens een erkend kader, zoals ISO 27001/27002 (bijv. A.9 Toegangsbeheer) of NIST 800-53 (AC-controls), inclusief periodieke evaluatie en logging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.32
De dienstverlening voldoet aan de onderstaande eisen:
Inschrijver biedt ‘Vulnerability scanning’ als dienst aan voor de PaaS-omgeving van de aanbestedende dienst;
Deze scans worden periodiek uitgevoerd en omvatten minimaal systemen, netwerken en applicaties, zowel dynamisch als statisch;
Resultaten worden gerapporteerd, inclusief risicobeoordeling en aanbevelingen voor opvolging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.33
De aangeboden oplossing dient te voorzien in:
Ondersteuning voor veilige TLS-configuraties met PKIoverheid-certificaten (of gelijkwaardig);
Correcte ondersteuning en configuratie van e-mailbeveiligingsstandaarden (waaronder SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS en DANE);
De mogelijkheid om deze configuraties in afstemming met de applicatieleverancier in te richten en te beheren.
Bestuurslaag: Agentschap (via naam aanbestedende dienst)
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term ISO 27001
Twee management systemen inrichten en erop nahouden
voor een (overheid)organisatie is ondoenlijk en uitgaande van de overheidssituatie dat een
overheidsorgaan altijd de kantooromgeving als thuisbasis heeft van waaruit andere activiteiten
worden ontplooid, ligt het meer voor de hand om de BIO en het bijbehorende ISMS (eigenlijk het
zuivere ISO 27001 framework) als basis te gebruiken voor het management systeem en deze te
vullen met de relevante controls en maatregelen uit de IEC 62443 maar ook uit andere bronnen
om de risico’s binnen het werkveld van IA te kunnen mitigeren.
term ISO 27001
BIO Baseline beveiliging IA/PA/OT IEC 62443
CSIR 2.0
Stap 2 BIO/ISO 27001
controls linken aan CSIR
en verantwoorden
Pagina 9 van 140
RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021
Om te kunnen bepalen of de Baseline beveiliging IA
toereikend is of dat er nog meer aanvullende maatregelen
moeten worden getroffen bovenop de baseline beveiliging
IA dient altijd een risicoanalyse en afweging gemaakt te
worden voor het definiëren van de plus set aan
maatregelen boven op de baseline beveiliging IA.
term NEN-ISO/IEC 27001
Bron: NEN-ISO/IEC 27001 (nl) Informatietechnologie - Beveiligingstechnieken -
Managementsystemen voor informatiebeveiliging - Eisen
(ISO/IEC 27001:2017 en,IDT)
Pagina 99 van 140
RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021
Attribuut Definitie Schrijfwijze
Object ID Invullen door RWS
Bron ID (Uniek ID zoals geregistreerd bij
opdrachtnemer)
Plaats Waar kan de
beheerdocumentatie worden
gevonden?
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term NEN-ISO/IEC 27002
CY010
CY140 Indien bijlage N “Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten bij
deze Vraagspecificatie Proces niet voorziet in cybersecuritymaatregelen
voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de
Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor
Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards
(Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te
volgen.
NLCS (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term NLCS
Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden
naar NLCS.
term Nederlandse CAD Standaard
De Opdrachtnemer dient de as-built bestanden en tekeningen te leveren conform de
volgende specificaties:
Bestandsformaat: inleesbaar inAutoCAD Map 3D 2017;
Tekeningenformaat: opgebouwd conform NLCS (Nederlandse CAD standaard).
term NLCS
Bestaande tekeningen, die niet conform NLCS zijn opgebouwd dienen, als daar kleine
aanpassingen op plaatsvinden, niet te worden omgezet naar NLCS.
+1 meer vermeldingen — zie de publicatie.
TLS (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term Transport Layer Security
Indien het Systeem geen
veilig communicatieprotocol ondersteunt dan mag enkel
gemotiveerd en na goedkeuring door de Opdrachtgever het
X X X X
Pagina 25 van 140
RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021
onveilige communicatieprotocol worden ingezet, mits er een
additioneel versleuteld kanaal wordt toegepast (SSL, TLS, IPSEC
etc.). De gekozen versleuteling en de onderliggende algoritmes en
instellingen dienen dan uitsluitend de duiding “goed” te hebben
zoals aangegeven in de meest actuele versie van het NCSC
document “Richtlijnen voor Transport Layer Security”.
term Transport Layer Security
Niet alleen de logserver
dient te worden geconfigureerd op een tijdserver, maar ook alle aangesloten componenten
zoals PLC’s welke logregels genereren op de logserver;
l. Indien mogelijk dient Transport Layer Security (TLS) via TCP op poort 6514 gebruikt te
worden (RFC 5425).
term Transport Layer Security
Vereiste
Weerstandsniveau
1 2 3 4
CT1 Bij inzet van versleuteling (cryptografie) dient de gekozen
versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen
uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de
meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor
Transport Layer Security”.
Organisatie die nadere inlichtingen over de aanbestedingsprocedure verstrekt
Organisatie voor beroepsprocedures
Organisatie die meer informatie geeft over beroepsprocedures
Organisatie die het contract ondertekent
ORG-0002 Combinatie A44, bestaande uit Van Hattum en Blankevoort B.V. en KWS infra BV Registratienummer: 0000393017647 Adres: Lange Dreef 13, 4131 NJ Vianen, Nederland Rollen:
Inschrijver
Winnaar van deze percelen
31151121 Het ontwerpen en uitvoeren van de A2 Het Vonderen - Kerensheide (A2VK) — 2 standaarden
Bestuurslaag: Agentschap (via naam aanbestedende dienst)
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term NEN-ISO/IEC 27002
CY010
CY140 Indien bijlage Q "Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten" bij
deze Vraagspecificatie Proces niet voorziet in cybersecuritymaatregelen
voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de
Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor
Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards
(Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te
volgen.
term NEN-ISO/IEC 27002
Omschrijving referentie Eis /
bepaling
NEN-EN-ISO 9001; vigerende versie KM020
Veiligheidshuisregels Rijkswaterstaat, vigerende versie
Gepubliceerd op: https://standaarden.rijkswaterstaat.nl
IV090
Certificatieschema Veiligheidsladder;
https://www.veiligheidsladder.org/wpcontent/uploads/2016/06/Certificatieschema_Veiligheidsladder_4.0-
final.pdf, NEN, Versie 4.0 datum 1 juli 2016
VL010
Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen – Governance Code
Veiligheid in de Bouw; https://gc-veiligheid.nl/tools/veiligheid-inaanbesteding-via, Versie 2.3, 19 oktober 2021
VL030
NEN-EN 50110
Bedrijfsvoering van elektrische installaties (deel 1, Algemene eisen en
deel 2 Nationale bijlagen); vigerende versie
EI010
NEN 3140
Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Laagspanning; vigerende
versie
EI010
NEN 3840
Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Hoogspanning; vigerende
versie
EI010
CROW-publicatie
Standaardsystematiek voor kostenramingen – SSK2018
FM130
NEN-ISO/IEC-27005
Information technology – Security techniques - Information security
risk management; vigerende versie
RM130
CROW-publicatie 500 “Schade voorkomen aan kabels en leidingen,
Richtlijn zorgvuldig grondroeren van initiatief- tot gebruiksfase”,
d.d. 2 november 2016
ISBN 978 90 6628 658 0
KL210
Huisstijlrichtlijn bouwborden Rijkswaterstaat
versie 2.1 d.d. mei 2018
Gepubliceerd op:
CD320
RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 106 van 143
Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0
www.rws.nl/bouwborden
Certificatieschema Opsporing van ontplofbare oorlogsresten
(CS-OOO): 2016
CE020
Gedragscode soortenbescherming Rijkswaterstaat,
d.d. 11 augustus 2017
Gepubliceerd op www.rws.nl/gedragscode-soortenbescherming
FF020
FF070
Kader wegontwerpproces, v2.0 d.d. 1 november 2019 FF070
BRL 5024 “Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO Procescertificaat voor
het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen”, d.d. 3 oktober 2013
IKOB-BKB
BS100
BS150
BS160
BRL 5023 “Nationale beoordelingsrichtlijn voor het KOMO
procescertificaat voor het proces van het meten van trillingen”,
d.d. 2 januari 2013
IKOB-BKB
BS210
NVAF-richtlijn veilig hijsen bij funderingswerkzaamheden d.d. april
2016
UV140
CROW-Publicatie 210 “Richtlijn omgaan met vrijkomend asfalt,
Aandacht voor de teerproblematiek”, d.d. juni 2015
ISBN 978 90 6628 655 9
B-UV340
Leidraad Coordinated Vulnerability Disclosure, Nationaal Security
Centrum
CY110
NEN-ISO/IEC 27002, Code voor Informatiebeveiliging; vigerende
versie
CY140
IEC 62443 standaards, Industrial Automation and Control Systems
(IACS) Security
CY140
Grip op Secure Software Development (SSD) Beveiligingseisen voor
(web)applicaties, Centrum Informatiebeveiliging en
Privacybescherming (CIP)
https://cip-overheid.nl/media/1500/20200720-ssd-normen-v30.pdf
CY700
Quickscan nationale veiligheid bij inkoop en aanbesteden, april 2019;
PIANOo:
https://www.pianoo.nl/nl/document/16908/quickscan-nationaleveiligheid-bij-inkoop-en-aanbesteden
IM030
RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 107 van 143
Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0
Afkortingen
In de Vraagspecificatie Proces worden onderstaande afkortingen gebruikt.
term NEN-ISO/IEC 27002
Omschrijving referentie Eis /
bepaling
NEN-EN-ISO 9001; vigerende versie KM020
Veiligheidshuisregels Rijkswaterstaat, vigerende versie
Gepubliceerd op: https://standaarden.rijkswaterstaat.nl
IV090
Certificatieschema Veiligheidsladder;
https://www.veiligheidsladder.org/wpcontent/uploads/2016/06/Certificatieschema_Veiligheidsladder_4.0-
final.pdf, NEN, Versie 4.0 datum 1 juli 2016
VL010
Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen – Governance Code
Veiligheid in de Bouw; https://gc-veiligheid.nl/tools/veiligheid-inaanbesteding-via, Versie 2.3, 19 oktober 2021
VL030
NEN-EN 50110
Bedrijfsvoering van elektrische installaties (deel 1, Algemene eisen en
deel 2 Nationale bijlagen); vigerende versie
EI010
NEN 3140
Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Laagspanning; vigerende
versie
EI010
NEN 3840
Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Hoogspanning; vigerende
versie
EI010
CROW-publicatie
Standaardsystematiek voor kostenramingen – SSK2018
FM130
NEN-ISO/IEC-27005
Information technology – Security techniques - Information security
risk management; vigerende versie
RM130
CROW-publicatie 500 “Schade voorkomen aan kabels en leidingen,
Richtlijn zorgvuldig grondroeren van initiatief- tot gebruiksfase”,
d.d. 2 november 2016
ISBN 978 90 6628 658 0
KL210
Huisstijlrichtlijn bouwborden Rijkswaterstaat
versie 2.1 d.d. mei 2018
Gepubliceerd op:
CD320
RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 106 van 143
Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0
www.rws.nl/bouwborden
Certificatieschema Opsporing van ontplofbare oorlogsresten
(CS-OOO): 2016
CE020
Gedragscode soortenbescherming Rijkswaterstaat,
d.d. 11 augustus 2017
Gepubliceerd op www.rws.nl/gedragscode-soortenbescherming
FF020
FF070
Kader wegontwerpproces, v2.0 d.d. 1 november 2019 FF070
BRL 5024 “Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO Procescertificaat voor
het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen”, d.d. 3 oktober 2013
IKOB-BKB
BS100
BS150
BS160
BRL 5023 “Nationale beoordelingsrichtlijn voor het KOMO
procescertificaat voor het proces van het meten van trillingen”,
d.d. 2 januari 2013
IKOB-BKB
BS210
NVAF-richtlijn veilig hijsen bij funderingswerkzaamheden d.d. april
2016
UV140
CROW-Publicatie 210 “Richtlijn omgaan met vrijkomend asfalt,
Aandacht voor de teerproblematiek”, d.d. juni 2015
ISBN 978 90 6628 655 9
B-UV340
Leidraad Coordinated Vulnerability Disclosure, Nationaal Security
Centrum
CY110
NEN-ISO/IEC 27002, Code voor Informatiebeveiliging; vigerende
versie
CY140
IEC 62443 standaards, Industrial Automation and Control Systems
(IACS) Security
CY140
Grip op Secure Software Development (SSD) Beveiligingseisen voor
(web)applicaties, Centrum Informatiebeveiliging en
Privacybescherming (CIP)
https://cip-overheid.nl/media/1500/20200720-ssd-normen-v30.pdf
CY700
Quickscan nationale veiligheid bij inkoop en aanbesteden, april 2019;
PIANOo:
https://www.pianoo.nl/nl/document/16908/quickscan-nationaleveiligheid-bij-inkoop-en-aanbesteden
IM030
RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 107 van 143
Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0
Afkortingen
In de Vraagspecificatie Proces worden onderstaande afkortingen gebruikt.
+1 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NLCS (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term NLCS
RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 131 van 143
Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0
Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen
omgezet te worden naar NLCS.
term NLCS
De Opdrachtnemer dient de as-built bestanden en tekeningen te leveren
conform de volgende specificaties:
Bestandsformaat: inleesbaar inAutoCAD Map 3D 2017;
Tekeningenformaat: opgebouwd conform NLCS (Nederlandse CAD
standaard).
term NLCS
RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 131 van 143
Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0
Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen
omgezet te worden naar NLCS.
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term ISO 27001
M
M99 De leverancier is ISO 27001-, 23081- en 16175- gecertificeerd en kan een
ED3-verklaring overleggen.
term ISO 27001
■ BIO: Baseline Informatiebeveiliging Overheid, de basisnorm voor informatiebeveiliging
bij overheden, gebaseerd op ISO 27001 en 27002 (M98).
term ISO 27001
b. Over welke certificeringen en onafhankelijke verklaringen beschikt u voor de dienst, bijvoorbeeld ISO 27001, ISAE 3402 of SOC 2, ISO-DIS 17068 (Trusted Third Party Repository) en toetsing aan ED3?
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term ISO 27001
2.11 Eisen aan inschrijvers: kwaliteit, veiligheid en compliance
De Inschrijver dient tevens reeds bij Inschrijving te voldoen aan:
• Inschrijver dient te beschikken over Kwaliteitsnorm ISO 27001 certificaat;
• Beschikken over een geldige VOG (verklaring omtrent gedrag- voor de medewerkers);
• Beschikken over een geldige VOG RP;
• Er wordt een geheimhoudingsverklaring ondertekend;
• Toegangsbeheer en accounts verlopen volgens intern gemeente Amsterdam beleid en
proces;
• De inschrijver zorgt ervoor dat logging en monitoring van activiteiten plaatsvinden
volgens het interne beleid en de processen van de gemeente Amsterdam.