Bestuurslaag: Ministerie (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.31
Toegangsbeheer wordt ingericht en beheerd volgens een erkend kader, zoals ISO 27001/27002 (bijv. A.9 Toegangsbeheer) of NIST 800-53 (AC-controls), inclusief periodieke evaluatie en logging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.32
De dienstverlening voldoet aan de onderstaande eisen:
Inschrijver biedt ‘Vulnerability scanning’ als dienst aan voor de PaaS-omgeving van de aanbestedende dienst;
Deze scans worden periodiek uitgevoerd en omvatten minimaal systemen, netwerken en applicaties, zowel dynamisch als statisch;
Resultaten worden gerapporteerd, inclusief risicobeoordeling en aanbevelingen voor opvolging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.33
De aangeboden oplossing dient te voorzien in:
Ondersteuning voor veilige TLS-configuraties met PKIoverheid-certificaten (of gelijkwaardig);
Correcte ondersteuning en configuratie van e-mailbeveiligingsstandaarden (waaronder SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS en DANE);
De mogelijkheid om deze configuraties in afstemming met de applicatieleverancier in te richten en te beheren.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.31
Toegangsbeheer wordt ingericht en beheerd volgens een erkend kader, zoals ISO 27001/27002 (bijv. A.9 Toegangsbeheer) of NIST 800-53 (AC-controls), inclusief periodieke evaluatie en logging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.32
De dienstverlening voldoet aan de onderstaande eisen:
Inschrijver biedt ‘Vulnerability scanning’ als dienst aan voor de PaaS-omgeving van de aanbestedende dienst;
Deze scans worden periodiek uitgevoerd en omvatten minimaal systemen, netwerken en applicaties, zowel dynamisch als statisch;
Resultaten worden gerapporteerd, inclusief risicobeoordeling en aanbevelingen voor opvolging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.33
De aangeboden oplossing dient te voorzien in:
Ondersteuning voor veilige TLS-configuraties met PKIoverheid-certificaten (of gelijkwaardig);
Correcte ondersteuning en configuratie van e-mailbeveiligingsstandaarden (waaronder SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS en DANE);
De mogelijkheid om deze configuraties in afstemming met de applicatieleverancier in te richten en te beheren.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 10 vermeldingen
term ISO/IEC 27001
Bewijsmiddel:
Een kopie van de certificaten dient:
• als bewijsmiddel te worden toegevoegd aan het Verzoek tot Deelname als een losse bijlage
(Kwaliteitscertificaten), inclusief de verklaring van toepasselijkheid van de
ISO/IEC 27001:2023‐certificering (Statement of Applicability – SoA),
• of een ander gelijkwaardig en overtuigend bewijs dat het certificaat betrekking heeft op het
toepassingsgebied van deze aanbesteding. Een geldige ISO/IEC 27001:2022-certificering wordt
als gelijkwaardig aan een NEN-EN-ISO/IEC 27001:2023-certificering aangemerkt.
term ISO 27001
SEAL-1 Internationaal erkende certificeringen (bijv. ISO 27001) worden
aangehouden, maar geen specifieke EU-certificeringen (bijv.
ENISA-schema's).
term ISO 27001
Hoe gaat uw organisatie om met eisen rondom digitale soevereiniteit en
compliance (BIO, ISO 27001, ISO 22301)?
+7 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term ISO/IEC 27002
Selectiedocument Managed Hosting en Beheer DSU voor het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid –
kenmerk: 201865005.011.090 – datum: 15 oktober 2026 – versie 1.2 21 van 55
• De binnen het informatiebeveiligingsmanagementsysteem (ISMS) geselecteerde en
geïmplementeerde beheersmaatregelen zijn gebaseerd op ISO/IEC 27002 of een aantoonbaar
gelijkwaardig normenkader.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term STARTTLS
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.31
Toegangsbeheer wordt ingericht en beheerd volgens een erkend kader, zoals ISO 27001/27002 (bijv. A.9 Toegangsbeheer) of NIST 800-53 (AC-controls), inclusief periodieke evaluatie en logging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.32
De dienstverlening voldoet aan de onderstaande eisen:
Inschrijver biedt ‘Vulnerability scanning’ als dienst aan voor de PaaS-omgeving van de aanbestedende dienst;
Deze scans worden periodiek uitgevoerd en omvatten minimaal systemen, netwerken en applicaties, zowel dynamisch als statisch;
Resultaten worden gerapporteerd, inclusief risicobeoordeling en aanbevelingen voor opvolging.
KO
Eis Security, Compliance en Digitale Soevereiniteit 2.33
De aangeboden oplossing dient te voorzien in:
Ondersteuning voor veilige TLS-configuraties met PKIoverheid-certificaten (of gelijkwaardig);
Correcte ondersteuning en configuratie van e-mailbeveiligingsstandaarden (waaronder SPF, DKIM, DMARC, STARTTLS en DANE);
De mogelijkheid om deze configuraties in afstemming met de applicatieleverancier in te richten en te beheren.
Bestuurslaag: Regionaal samenwerkingsorgaan (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term DKIM
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DKIM
Voor zover er binnen de ICT-oplossing sprake is van e-mail functionaliteit (het versturen dan wel
ontvangen van e-mails), voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DKIM, DMARC en
SPF.
term DKIM
Het verzenden van emailberichten namens het domein/de domeinen van Opdrachtgever vanaf de
servers van Inschrijver en/of de aangeboden ICT-oplossing wordt enkel toegestaan als wordt voldaan
aan de volgende mailstandaarden: DKIM, DMARC, SPF, DANE, DNSSEC en encrypted mail.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term DMARC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DMARC
Voor zover er binnen de ICT-oplossing sprake is van e-mail functionaliteit (het versturen dan wel
ontvangen van e-mails), voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DKIM, DMARC en
SPF.
term DMARC
Het verzenden van emailberichten namens het domein/de domeinen van Opdrachtgever vanaf de
servers van Inschrijver en/of de aangeboden ICT-oplossing wordt enkel toegestaan als wordt voldaan
aan de volgende mailstandaarden: DKIM, DMARC, SPF, DANE, DNSSEC en encrypted mail.
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term DNSSEC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DNSSEC
Het verzenden van emailberichten namens het domein/de domeinen van Opdrachtgever vanaf de
servers van Inschrijver en/of de aangeboden ICT-oplossing wordt enkel toegestaan als wordt voldaan
aan de volgende mailstandaarden: DKIM, DMARC, SPF, DANE, DNSSEC en encrypted mail.
term DNSSEC
Met betrekking tot alle web-omgevingen (inclusief de mogelijk te leveren self-service-webportalen),
de verbinding daar naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende
standaarden: DNSSEC en HTTPS en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, bij voorkeur inclusief
het gebruik van security-headers.
Digikoppeling (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term Digikoppeling
Het domein ‘infrastructuur’ omvat onder andere
de bouwstenen ‘Diginetwerk’, ‘Digikoppeling’ en
‘PKIoverheid’.
term Digikoppeling
Het betreft normen en standaarden
die de volgende ICT-kwaliteitsgebieden afdekken (tussen haakjes staan ter verduidelijking
voorbeelden van betreffende normen en standaarden, waarbij opvolgende versies ook onder de
normen vallen):
• Architectuur (GEMMA);
• Interoperabiliteit (NEN3610, Stuf, SUWIML, Digikoppeling, iWMO);
• Beveiliging (Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten);
• Dataportabiliteit;
• Metadatering (TMLO);
• Toegankelijkheid (Webrichtlijnen);
• Archivering (NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1);
• Infrastructuur (Generieke Digitale Infrastructuur, aansluiten op Stelsel van Basisregistraties);
• Documentatie;
• E-facturering.
Veel normen en standaarden schrijven voor dat bepaalde preventieve testen worden uitgevoerd
zodat aangetoond wordt dat aan de betreffende norm wordt voldaan.
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Digitoegankelijk
Onder websites
vallen ook intra- en extranetten en cloudapplicaties volgens de Europese definitie
(zie digitoegankelijk.nl/aan-de-slag/tips/intranetten).
term Digitoegankelijk
6.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
E1 Europese standaard EN 301 549
met WCAG 2.1
digitoegankelijk.nl
en
forumstandaardisatie.nl/standaard/
digitoegankelijk-en-301-549-met-wcag-21
6.4 Tips en toelichting
1.
term Digitoegankelijk
Op digitoegankelijk.nl/wetgeving/wat-verplicht is beschreven welke
verplichtingen gelden, o.a. voor het publiceren van een
toegankelijkheidsverklaring.
3.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HTTPS
Met betrekking tot alle web-omgevingen (inclusief de mogelijk te leveren self-service-webportalen),
de verbinding daar naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende
standaarden: DNSSEC en HTTPS en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, bij voorkeur inclusief
het gebruik van security-headers.
IPv6 (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term IPv6
Om te voorkomen dat websites en apparaten onbereikbaar worden is Internet
Protocol versie 6 (IPv6) ontwikkeld.
term IPv6
Alle overheidsorganisaties moeten ook via IPv6 bereikbaar zijn.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 6 vermeldingen
term ISO 27001
2
Eén/meer kopieën van een ISO 27001-certificaat of vergelijkbaar (zie Aanbestedingsleidraad, § 5.4.2.)
term ISO 27001
5.4.2.2 Verplichte certificeringen of gelijkwaardig
Inschrijver dient in het bezit te zijn van de onderstaande certificeringen (of gelijkwaardig):
• Inschrijver dient zelfstandig in het bezit te zijn van een geldig en door een onafhankelijk
geaccrediteerde deskundige te zijn afgegeven ISO 27001:2022 certificaat, waarbij organisatie en
dienstverlening geheel in scope zijn, en een verklaring van toepasselijkheid hiervan met betrekking tot
de aangeboden ICT-oplossing of aantoonbaar gelijkwaardig.
term ISO 27001
• Indien Inschrijver gebruik maakt van derden die de rekencentraservices van Inschrijver verzorgen met
betrekking tot de ICT-oplossing, dienen deze derden (ongeacht of er wel of niet beroep wordt gedaan
op de draagkracht van deze derden en zonder dat deze derden hiervoor een beroep op draagkracht
doen van andere derden) in het bezit te zijn van een geldig en door een onafhankelijk geaccrediteerde
deskundige te zijn afgegeven ISO 27001:2022 certificaat of aantoonbaar gelijkwaardig.
+3 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NLCIUS (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term NLCIUS
NLCIUS is een aanvullende nationale specificatie op
EN16931 voor toepassing in Nederland.
term NLCIUS
10.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
I1 EN16931 en NLCIUS forumstandaardisatie.nl/openstandaarden/nlcius
10.4 Tips en toelichting
1.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term STARTTLS
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DANE
Het verzenden van emailberichten namens het domein/de domeinen van Opdrachtgever vanaf de
servers van Inschrijver en/of de aangeboden ICT-oplossing wordt enkel toegestaan als wordt voldaan
aan de volgende mailstandaarden: DKIM, DMARC, SPF, DANE, DNSSEC en encrypted mail.
term STARTTLS
Voor zover er binnen de ICT-oplossing sprake is van een verbinding tussen twee of meerdere e-mail
servers, voldoet de ICT-oplossing eveneens aan de navolgende standaarden: STARTTLS en DANE.
StUF (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term StUF
Ten opzichte van de StUF-standaarden sluiten
deze API-standaarden beter aan bij door softwareontwikkelaars gebruikte
industriestandaarden.
term StUF
Inschrijver levert de volgende integraties op voor de Opdrachtgever Gemeente Oldambt:
Via ESB:
• BRP (Basisregistratie Personen)
• Zaaksysteem (ZGW-API en StUF-ZDS)
• Financiele applicatie (Betalen- en Invorderingservices (StUF-FIN)
Rechtstreeks gekoppeld op ICT oplossing:
● Basisgegevens:
o LV-BAG (conform hiervoor beschikbaar gestelde API’s)
o Nationaal Handels Register (conform hiervoor beschikbaar gestelde API’s)
● DSO en publicaties:
o DROP
o DSO-LV (via STAM)
o DSO-LV (via samenwerken)
● Autorisatie en toegang:
o Active Directory (op basis van Microsoft Entra ID)
● Geo en kaart:
o PDOK (BAG, BRT, BRK, BGT en BRO)
o ArcGIS
● Landelijke registers en toezicht:
o Register Milieubelastende Activiteiten (rMba)
o NAZCA
125.
term StUF
Inschrijver levert de volgende integraties op voor Opdrachtgever Gemeente Veendam:
Via ESB:
• BRP (Basisregistratie Personen)
• Zaaksysteem (ZGW-API en StUF-ZDS)
• Financiele applicatie (Betalen- en Invorderingservices (StUF-FIN)
Rechtstreeks gekoppeld op ICT oplossing:
● Basisgegevens:
o LV-BAG (conform hiervoor beschikbaar gestelde API’s)
o Nationaal Handels Register (conform hiervoor beschikbaar gestelde API’s)
● DSO en publicaties:
o DROP
o DSO-LV (via STAM)
o DSO-LV (via samenwerken)
● Autorisatie en toegang:
o Active Directory (op basis van Microsoft Entra ID)
● Geo en kaart:
o PDOK (BAG, BRT, BRK, BGT en BRO)
● Landelijke registers en toezicht:
o Register Milieubelastende Activiteiten (rMba)
o NAZCA
Aanbesteding VTH-applicatie
Bijlage 04 Programma van Eisen 22 van 31
126.
TLS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term TLS 1.2
Met betrekking tot alle web-omgevingen (inclusief de mogelijk te leveren self-service-webportalen),
de verbinding daar naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende
standaarden: DNSSEC en HTTPS en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, bij voorkeur inclusief
het gebruik van security-headers.
security.txt (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term security.txt
De ICT-oplossing voldoet aan de verplichting dat er een security.txt-bestand in de self-servicewebonderdelen voor inwoners, organisaties en instellingen van de ICT-oplossing opgenomen kan
worden.
Bestuurslaag: Regionaal samenwerkingsorgaan (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
Om de implementatie van beveiligingstandaarden te ondersteunen die op de lijst
open standaarden van het Forum Standaardisatie (pas-toe-of-leg-uit lijst) staan,
ontwikkelt de IBD regelmatig factsheets voor betreffende open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden te ondersteunen die op de lijst
open standaarden van het Forum Standaardisatie (pas-toe-of-leg-uit lijst) staan,
ontwikkelt de IBD regelmatig factsheets voor betreffende open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DNSSEC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden te ondersteunen die op de lijst
open standaarden van het Forum Standaardisatie (pas-toe-of-leg-uit lijst) staan,
ontwikkelt de IBD regelmatig factsheets voor betreffende open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Digitoegankelijk
Onder websites vallen
ook intra- en extranetten en cloudapplicaties volgens de Europese definitie (zie
https://www.digitoegankelijk.nl/wetgeving/specifieke-situaties/intranetten-extranetten-encloudapplicaties).
term Digitoegankelijk
6.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
E1 Europese standaard EN 301549 met
WCAG 2.1 (niveau A en AA)
digitoegankelijk.nl
en
forumstandaardisatie.nl/standaard/
digitoegankelijk-en-301-549-met-wcag-21
6.4 Tips
1.
term Digitoegankelijk
Op digitoegankelijk.nl/wetgeving/wat-verplicht staat aangegeven welke vereisten er
zijn, ook ten aanzien van het publiceren van een toegankelijkheidsverklaring.
3.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term ISO 27001
3.2.1)
- ISO 9001 (par 3.2.4, lid 1)
- ISO 27001 (par.
term ISO 27001
(vermeld normenstelsel, zoals bijvoorbeeld NEN7510,
NEN/ISO 27001, PCI/DSS) en is volgens deze norm wel/niet gecertificeerd.
NLCIUS (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term NLCIUS
10.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
I1 EN16931 en NLCIUS forumstandaardisatie.nl/open-standaarden/nlcius
10.4 Tips
1.
term NLCIUS
NLCIUS is een aanvullende nationale specificatie op EN16931 voor
toepassing in Nederland.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term STARTTLS
Om de implementatie van beveiligingstandaarden te ondersteunen die op de lijst
open standaarden van het Forum Standaardisatie (pas-toe-of-leg-uit lijst) staan,
ontwikkelt de IBD regelmatig factsheets voor betreffende open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
StUF (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term StUF
Ten opzichte van de StUF-standaarden sluiten deze
API-standaarden beter aan bij door softwareontwikkelaars gebruikte
industriestandaarden.
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
Voor het versturen en ontvangen van emails worden SPF, DKIM en DMARC toegepast. Voor het mailen vanuit de gemeentePasoplossing wordt er gebruik gemaakt van STARTTLS 1.2, waarbij een DKIM-sleutel mogelijk is.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
Voor het versturen en ontvangen van emails worden SPF, DKIM en DMARC toegepast. Voor het mailen vanuit de gemeentePasoplossing wordt er gebruik gemaakt van STARTTLS 1.2, waarbij een DKIM-sleutel mogelijk is.
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DNSSEC
Andere standaarden waar de gemeentePas-oplossing aan moet voldoen met een 'secure
connections', zijnde: DNSSEC, DANE en IPv4 en IPv6, HTTPS en HSTS-verkeer.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HTTPS
Andere standaarden waar de gemeentePas-oplossing aan moet voldoen met een 'secure
connections', zijnde: DNSSEC, DANE en IPv4 en IPv6, HTTPS en HSTS-verkeer.
IPv6 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term IPv6
Andere standaarden waar de gemeentePas-oplossing aan moet voldoen met een 'secure
connections', zijnde: DNSSEC, DANE en IPv4 en IPv6, HTTPS en HSTS-verkeer.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 6 vermeldingen
term ISO 27001
Informatiebeveiliging (SaaS-dienst)
Nr. Omschrijving.
Organisatorisch
IBO.01 De Inschrijver is gecertificeerd voor IEC/ISO 27001 (of vergelijkbaar) en kan dit aantonen met
een certificaat en verklaring van toepasselijkheid.
term ISO 27001
Paraaf Verwerkingsverantwoordelijke Paraaf Verwerker
BIJLAGE 2 behorend bij verwerkersovereenkomst Gemeente Veenendaal
(Dient te worden ingevuld door de wederpartij)
Aantonen passend niveau van beveiliging
Normenstelsel
□ De Verwerker werkt volgens een algemeen erkende norm voor informatiebeveiliging, te weten
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(vermeld normenstelsel, zoals bijvoorbeeld NEN7510, NEN/ISO 27001, PCI/DSS) en is volgens deze
norm wel/niet gecertificeerd.
term ISO 27001
Certificaten
ISO 27001 Standaard voor informatiebeveiliging (of gelijkwaardig)
De inschrijver beschikt op het moment van inschrijving ten aanzien van het beschermen van
bedrijfsinformatie op het gebied van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid, over een
standaard voor informatiebeveiliging. Deze standaard voldoet minimaal aan de normen zoals
opgenomen in ISO 27001.
+3 meer vermeldingen — zie de publicatie.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term STARTTLS
Voor het versturen en ontvangen van emails worden SPF, DKIM en DMARC toegepast. Voor het mailen vanuit de gemeentePasoplossing wordt er gebruik gemaakt van STARTTLS 1.2, waarbij een DKIM-sleutel mogelijk is.
term DANE
Andere standaarden waar de gemeentePas-oplossing aan moet voldoen met een 'secure
connections', zijnde: DNSSEC, DANE en IPv4 en IPv6, HTTPS en HSTS-verkeer.
Organisatie die nadere inlichtingen over de aanbestedingsprocedure verstrekt
Organisatie die verzoeken tot deelname ontvangt
Organisatie voor beroepsprocedures
Organisatie die meer informatie geeft over beroepsprocedures
Bemiddelingsorganisatie
Sociaal Domein — 14 standaarden
DKIMDMARCDNSSECDigikoppelingDigitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1)HTTPS en HSTSIPv6NEN-ISO/IEC 27001NEN-ISO/IEC 27002NLCIUSSTARTTLS en DANEStUFTLSsecurity.txt
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DKIM
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DKIM
De ICT-oplossing voldoet
hierbij aan de standaarden DKIM, DMARC en SPF.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DMARC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DMARC
De ICT-oplossing voldoet
hierbij aan de standaarden DKIM, DMARC en SPF.
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DNSSEC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DNSSEC
137.Met betrekking tot alle web-omgevingen (zoals de te leveren self-service-webportalen), de verbinding daar
naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DNSSEC en HTTPS
en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, inclusief het gebruik van security-headers.
Digikoppeling (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Digikoppeling
Het domein ‘infrastructuur’ omvat onder andere
de bouwstenen ‘Diginetwerk’, ‘Digikoppeling’ en
‘PKIoverheid’.
term Digikoppeling
Het betreft normen en standaarden
die de volgende ICT-kwaliteitsgebieden afdekken (tussen haakjes staan ter verduidelijking
voorbeelden van betreffende normen en standaarden, waarbij opvolgende versies ook onder de
normen vallen):
• Architectuur (GEMMA);
• Interoperabiliteit (NEN3610, Stuf, SUWIML, Digikoppeling, iWMO);
• Beveiliging (Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten);
• Dataportabiliteit;
• Metadatering (TMLO);
• Toegankelijkheid (Webrichtlijnen);
• Archivering (NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1);
• Infrastructuur (Generieke Digitale Infrastructuur, aansluiten op Stelsel van Basisregistraties);
• Documentatie;
• E-facturering.
Veel normen en standaarden schrijven voor dat bepaalde preventieve testen worden uitgevoerd
zodat aangetoond wordt dat aan de betreffende norm wordt voldaan.
term Digikoppeling
De ICT Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering TMLO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 6 vermeldingen
term Digitoegankelijk
Onder websites
vallen ook intra- en extranetten en cloudapplicaties volgens de Europese definitie
(zie digitoegankelijk.nl/aan-de-slag/tips/intranetten).
term Digitoegankelijk
6.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
E1 Europese standaard EN 301 549
met WCAG 2.1
digitoegankelijk.nl
en
forumstandaardisatie.nl/standaard/
digitoegankelijk-en-301-549-met-wcag-21
6.4 Tips en toelichting
1.
term Digitoegankelijk
Op digitoegankelijk.nl/wetgeving/wat-verplicht is beschreven welke
verplichtingen gelden, o.a. voor het publiceren van een
toegankelijkheidsverklaring.
3.
+3 meer vermeldingen — zie de publicatie.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HTTPS
137.Met betrekking tot alle web-omgevingen (zoals de te leveren self-service-webportalen), de verbinding daar
naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DNSSEC en HTTPS
en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, inclusief het gebruik van security-headers.
IPv6 (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term IPv6
Om te voorkomen dat websites en apparaten onbereikbaar worden is Internet
Protocol versie 6 (IPv6) ontwikkeld.
term IPv6
Alle overheidsorganisaties moeten ook via IPv6 bereikbaar zijn.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 14 vermeldingen
term ISO 27001
(vermeld normenstelsel, zoals bijvoorbeeld NEN7510, NEN/ISO 27001, PCI/DSS)
en is volgens deze norm wel/niet gecertificeerd.
term ISO 27001
De BIO2 is gebaseerd
op de laatste versie van de ISO 27001 en de ISO 27002.
term ISO 27001
De Inschrijver dient zelfstandig in het bezit te zijn van een geldig ISO 27001:2022 certificaat (bij voorkeur
organisatorisch geïmplementeerd conform de best-practices van ISO 27002) of aantoonbaar gelijkwaardig,
inclusief een verklaring van toepasselijkheid.
+11 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 5 vermeldingen
term ISO 27002
De BIO2 is gebaseerd
op de laatste versie van de ISO 27001 en de ISO 27002.
term ISO 27002
De Inschrijver dient zelfstandig in het bezit te zijn van een geldig ISO 27001:2022 certificaat (bij voorkeur
organisatorisch geïmplementeerd conform de best-practices van ISO 27002) of aantoonbaar gelijkwaardig,
inclusief een verklaring van toepasselijkheid.
term ISO 27002
Indien Inschrijver gebruik maakt van derden die de rekencentraservices van de Inschrijver verzorgen met
betrekking tot de ICT-oplossing, dienen deze derden (ongeacht of wel of niet beroep wordt gedaan op de
draagkracht van deze derden en zonder dat deze derden hiervoor een beroep op draagkracht doen van
andere derden) in het bezit te zijn van een geldig ISO 27001:2022 certificaat (bij voorkeur organisatorisch
geïmplementeerd conform de best-practices van ISO 27002) of aantoonbaar gelijkwaardig, inclusief een
verklaring van toepasselijkheid.
+2 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NLCIUS (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term NLCIUS
10.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
I1 EN16931 en NLCIUS forumstandaardisatie.nl/openstandaarden/nlcius
10.4 Tips en toelichting
1.
term NLCIUS
NLCIUS is een aanvullende nationale specificatie op
EN16931 voor toepassing in Nederland.
term NLCIUS
De ICT Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering TMLO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
+1 meer vermeldingen — zie de publicatie.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term STARTTLS
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term STARTTLS
136.Verbindingen tussen twee of meerdere e-mailservers binnen de ICT-oplossing voldoen eveneens aan de
standaarden STARTTLS en DANE.
StUF (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term StUF
Ten opzichte van de StUF-standaarden sluiten
deze API-standaarden beter aan bij door softwareontwikkelaars gebruikte
industriestandaarden.
term StUF
De ICT Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering TMLO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
term StUF
156.Er wordt een koppeling gerealiseerd op basis van StUF-BG 3.10 met de Basis Registratie Personen via de in
gebruik zijnde Enterprise ServiceBus met het gegevensmagazijn (inclusief BRP-V en VOA), dit alles zodanig
dat binnen- en buitengemeentelijke persoons- en adresgegevens kunnen worden opgevraagd en
overgenomen vanuit deze systemen.
+1 meer vermeldingen — zie de publicatie.
TLS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term TLS 1.2
137.Met betrekking tot alle web-omgevingen (zoals de te leveren self-service-webportalen), de verbinding daar
naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DNSSEC en HTTPS
en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, inclusief het gebruik van security-headers.
security.txt (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term security.txt
138.De ICT-oplossing voldoet aan de verplichting dat er een security.txt-bestand in de self-servicewebonderdelen voor inwoners, organisaties en instellingen van de ICT-oplossing opgenomen kan worden.
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term EN 301 549
Fase:
Inschrijffase
Inschrijfronde:
Inschrijfronde 1
Vragenronde:
Vragenronde 1
Percelen: P1 Exploitatiebeheersysteem Sportbedrijf gemeente
Tilburg
Beantwoord op: 8 jan 2026
Ref.nr. Onderwerp:
39 Bijlage 2 DT.01
Vraag:
"Inschrijver beschikt over een WCAG-EM rapportage voor het systeem
conform de Europese richtlijnen EN 301 549 (alleen bij Europese
aanbestedingen) en blijft voldoen.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HSTS
Verder wordt er inhoudelijk naar de configuratie van HSTS gekeken.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 5 vermeldingen
term ISO 27001
Indien gelijkwaardig bewijs wordt geaccepteerd: volstaat een combinatie
van ISO 27001 (inclusief BIO aansluiting) en ISAE 3402 Type II aangevuld
met een onafhankelijke toets op records management eisen, of verlangt u
expliciet ISO 16175 en ISO 15489?
term ISO 27001
Wij zijn in bezit van een ISO 27001 (+BIO BBN)
certificaat en ISAE 3402 Type 1 & 2, is dit voldoende dekkend?
term ISO 27001
Fase:
Inschrijffase
Inschrijfronde:
Inschrijfronde 1
Vragenronde:
Vragenronde 1
Percelen: P1 Exploitatiebeheersysteem Sportbedrijf gemeente
Tilburg
Beantwoord op: 8 jan 2026
Ref.nr. Onderwerp:
33 Bijlage 2 ICT IOT.14
Vraag:
Wij zijn in bezit van een ISO 27001 (+BIO BBN) certificaat & ISAE Type 1
& 2 verklaring. Zijn deze voldoende bewijsmateriaal?
+2 meer vermeldingen — zie de publicatie.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DANE
DANE existence en DANE validity > Dane wordt m.b.t. websites nog niet
voldoende ondersteund.
Organisatie die nadere inlichtingen over de aanbestedingsprocedure verstrekt
Organisatie voor beroepsprocedures
Organisatie die meer informatie geeft over beroepsprocedures
Bemiddelingsorganisatie
Organisatie die het contract ondertekent
ORG-0002 SERA Business Design B.V. Registratienummer: 28095481 Adres: Raadhuisstraat 229, 2406AD ALPHEN AAN DEN RIJN, Nederland E-mail: bas@sera.nl Telefoon: +31 172473430 Website: http://www.sera.nl Rollen:
Inschrijver
Winnaar van deze percelen
Contactcenter-oplossing — 12 standaarden
Authenticatie-standaarden (OpenID.NLGov en SAML)DKIMDMARCDNSSECDigitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1)HTTPS en HSTSIPv6NEN-ISO/IEC 27001RPKISTARTTLS en DANEStUFTLS
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
Authenticatie-standaarden (OpenID.NLGov en SAML) (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term SAML
Authenticatie,
autorisatie & SSO
• SAML 2.0 • OIDC, OAUth 2.0
• RBAC
• Least privilige
• Vereist is een koppeling met de gemeentelijke
Entra ID (Azure AD) op basis van de verplichte
of aanbevolen standaarden.
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
• Uitgaande connecties zijn altijd ontkoppeld via
forward proxy van gemeente
e-mail • DKIM
• DMARC
• SPF
• DNSSEC
• STARTTLS
• DANE
• Exchange webservices • Mailhosting is alleen on premise beschikbaar,
door middel van Microsoft Exchange.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
• Uitgaande connecties zijn altijd ontkoppeld via
forward proxy van gemeente
e-mail • DKIM
• DMARC
• SPF
• DNSSEC
• STARTTLS
• DANE
• Exchange webservices • Mailhosting is alleen on premise beschikbaar,
door middel van Microsoft Exchange.
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DNSSEC
• Uitgaande connecties zijn altijd ontkoppeld via
forward proxy van gemeente
e-mail • DKIM
• DMARC
• SPF
• DNSSEC
• STARTTLS
• DANE
• Exchange webservices • Mailhosting is alleen on premise beschikbaar,
door middel van Microsoft Exchange.
term DNSSEC
Verbinding • HTTPS
• HSTS
• TLS 1.2
• TLS 1.3
• DNSSEC
• RPKI
• IPv6 • Voor burgers en bedrijven toegankelijke
voorzieningen (websites en e-mail) moeten
zowel via IPv4 als IPv6 bereikbaar zijn.
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term WCAG 2.1
De GEMMA componenten zijn:
Klantenservice Het verlenen van service aan dienstenafnemers
Klant en keteninteractie Het aangaan van de interactie met de klant en
ketenpartners, het ervoor zorgen dat zij over de
juiste gegevens en informatie
Klanttevredenheid meting Het meten van de mate van tevredenheid bij klanten
Klantfeedback verzameling Het verzamelen van feedback van klanten over de
kwaliteit van plaatsgevonden dienstverlening
Klantondersteuning Het inhoudelijk ondersteunen van klanten bij het
afnemen van door de gemeente aangeboden
diensten
Dienstverlening serviceniveau meting Het meten en analyseren van de kwantiteit en
kwaliteit van diensten ten opzichte van
gedefinieerde service-levels
Principes en richtlijnen
Principe/ P1
De aangeboden oplossing dient de voldoen aan de WCAG 2.1.
term EN 301 549
– digi-toegankelijk standaard (EN 301 549
versie 2.1.2.)
term EN 301 549
Grondslag /
GS1
Tijdelijk besluit Digitale Toegankelijkheid Overheid
Definitie
Websites en Apps dienen toegankelijk te zijn voor mensen met een beperking.
Richtlijnen
Zie WCAG 2.1 en EN 301 549
Consequentie
Verklaring toegankelijkheid per website en of app
Grondslag/ GS2
Algemene Verordening Gegevensbescherming “AVG”
Definitie
Organisaties mogen persoonsgegevens alleen verwerken in overeenstemming met de wet.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HTTPS
Verbinding • HTTPS
• HSTS
• TLS 1.2
• TLS 1.3
• DNSSEC
• RPKI
• IPv6 • Voor burgers en bedrijven toegankelijke
voorzieningen (websites en e-mail) moeten
zowel via IPv4 als IPv6 bereikbaar zijn.
IPv6 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term IPv6
Verbinding • HTTPS
• HSTS
• TLS 1.2
• TLS 1.3
• DNSSEC
• RPKI
• IPv6 • Voor burgers en bedrijven toegankelijke
voorzieningen (websites en e-mail) moeten
zowel via IPv4 als IPv6 bereikbaar zijn.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term ISO 27001
(vermeld normenstelsel, zoals bijvoorbeeld NEN7510, NEN/ISO 27001, PCI/DSS)
en is volgens deze norm wel/niet gecertificeerd.
term NEN-ISO/IEC 27001
Deze geschiktheidseis is gebaseerd op de Nederlandse Norm NEN-ISO/IEC 27001.
term NEN-ISO/IEC 27001
Bewijsmiddel(en) of
een geldig certificaat volgens de norm NEN-ISO/IEC 27001, waarbij de scope van de certificering
ten minste alle relevante processen van deze opdracht omvat, of
OFFERTEAANVRAAG
CONTACTCENTER-OPLOSSING
DEEL 3 DE INSCHRIJVER pagina 20
een beschrijving van het geïmplementeerde informatiebeveiligingssysteem, of
gelijkwaardige bewijzen van maatregelen
Bent u gecertificeerd?
RPKI (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term RPKI
• RPKI is alleen van toepassing op publieke IPadressen van IT-systemen van de overheid.
term RPKI
Verbinding • HTTPS
• HSTS
• TLS 1.2
• TLS 1.3
• DNSSEC
• RPKI
• IPv6 • Voor burgers en bedrijven toegankelijke
voorzieningen (websites en e-mail) moeten
zowel via IPv4 als IPv6 bereikbaar zijn.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term STARTTLS
• Uitgaande connecties zijn altijd ontkoppeld via
forward proxy van gemeente
e-mail • DKIM
• DMARC
• SPF
• DNSSEC
• STARTTLS
• DANE
• Exchange webservices • Mailhosting is alleen on premise beschikbaar,
door middel van Microsoft Exchange.
StUF (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term StUF
De consequentie is dan dat de koppeling dan geheel moet worden opgebouwd volgens de StUF standaard.
TLS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term TLS 1.2
Verbinding • HTTPS
• HSTS
• TLS 1.2
• TLS 1.3
• DNSSEC
• RPKI
• IPv6 • Voor burgers en bedrijven toegankelijke
voorzieningen (websites en e-mail) moeten
zowel via IPv4 als IPv6 bereikbaar zijn.
Organisatie die nadere inlichtingen over de aanbestedingsprocedure verstrekt
Organisatie die verzoeken tot deelname ontvangt
Organisatie voor beroepsprocedures
Organisatie die meer informatie geeft over beroepsprocedures
Financieel systeem — 14 standaarden
DKIMDMARCDNSSECDigikoppelingDigitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1)HTTPS en HSTSIPv6NEN-ISO/IEC 27001NEN-ISO/IEC 27002NLCIUSSTARTTLS en DANEStUFTLSsecurity.txt
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DKIM
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DKIM
E76 Voor zover er binnen de ICT-oplossing sprake is van mailfunctionaliteit (het versturen dan wel ontvangen van
e-mails), voldoet de ICT-oplossing aan de navolgende standaarden: DKIM, DMARC en SPF.
DMARC (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DMARC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DMARC
E76 Voor zover er binnen de ICT-oplossing sprake is van mailfunctionaliteit (het versturen dan wel ontvangen van
e-mails), voldoet de ICT-oplossing aan de navolgende standaarden: DKIM, DMARC en SPF.
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term DNSSEC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term DNSSEC
E77 Met betrekking tot alle web-omgevingen (zoals de te leveren self-service-webportalen), de verbinding daar
naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DNSSEC en HTTPS
en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, inclusief het gebruik van security-headers.
Digikoppeling (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Digikoppeling
De ICT-Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering MDTO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
term Digikoppeling
Het domein ‘infrastructuur’ omvat onder andere
de bouwstenen ‘Diginetwerk’, ‘Digikoppeling’ en
‘PKIoverheid’.
term Digikoppeling
Het betreft normen en standaarden
die de volgende ICT-kwaliteitsgebieden afdekken (tussen haakjes staan ter verduidelijking
voorbeelden van betreffende normen en standaarden, waarbij opvolgende versies ook onder de
normen vallen):
• Architectuur (GEMMA);
• Interoperabiliteit (NEN3610, Stuf, SUWIML, Digikoppeling, iWMO);
• Beveiliging (Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten);
• Dataportabiliteit;
• Metadatering (TMLO);
• Toegankelijkheid (Webrichtlijnen);
• Archivering (NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1);
• Infrastructuur (Generieke Digitale Infrastructuur, aansluiten op Stelsel van Basisregistraties);
• Documentatie;
• E-facturering.
Veel normen en standaarden schrijven voor dat bepaalde preventieve testen worden uitgevoerd
zodat aangetoond wordt dat aan de betreffende norm wordt voldaan.
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 7 vermeldingen
term EN 301 549
De ICT-Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering MDTO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
term EN 301 549
De ICT-oplossing moet (als onderdeel van EN 301 549) ook voldoen aan Web Content Accessibility Guidelines
2.1 Level AA (WCAG2AA).
term Digitoegankelijk
Onder websites
vallen ook intra- en extranetten en cloudapplicaties volgens de Europese definitie
(zie digitoegankelijk.nl/aan-de-slag/tips/intranetten).
+4 meer vermeldingen — zie de publicatie.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HTTPS
E77 Met betrekking tot alle web-omgevingen (zoals de te leveren self-service-webportalen), de verbinding daar
naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DNSSEC en HTTPS
en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, inclusief het gebruik van security-headers.
IPv6 (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term IPv6
Alle overheidsorganisaties moeten ook via IPv6 bereikbaar zijn.
term IPv6
Om te voorkomen dat websites en apparaten onbereikbaar worden is Internet
Protocol versie 6 (IPv6) ontwikkeld.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 14 vermeldingen
term ISO 27001
Zie paragraaf 2.2 X
Financieel economische draagkracht:
De jaarrekening over het laatst
vastgestelde boekjaar, alsmede de
laatst afgegeven accountantsverklaring
(of in voorkomend geval een
beoordelings- of
samenstellingsverklaring)
Zie paragraaf 2.3.2 X
Een kopie van het polisblad van een
geldige
bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
Zie paragraaf 2.3.2.1 X
Ingevulde referentieformulier(en)
(Bijlage 1)
Zie paragraaf 2.3.4 X
Geldig ISO 27001 certificaat van de
Inschrijver
Zie paragraaf 2.3.3 X
Geldig ISO 27001-certificaat van het
gebruikte datacenter of hostingpartij
(indien van toepassing)
Zie paragraaf 2.3.3 X
De Verklaring van Toepasselijkheid
behorende bij het ISO 27001-certificaat
van de Inschrijver waaruit blijkt welke
Annex A-maatregelen van ISO 27001
zijn geïmplementeerd en welke scope
deze verklaring dekt.
term ISO 27001
Zie paragraaf 2.3.3 X
Verklaring van Toepasselijkheid
behorende bij het ISO 27001-certificaat
van het gebruikte datacenter of de
hostingpartij, waaruit de
geïmplementeerde Annex Amaatregelen en de gedekte scope
blijken (indien van toepassing)
Zie paragraaf 2.3.3 X
Verklaring omtrent Russische
betrokkenheid
Zie paragraaf 2.3.5 X
Beschrijvend document aanbesteding Financieel systeem Pagina 15 van 40
Reactie op sub-subgunningscriterium
G2.1
Zie paragraaf 4.3.1 X
Reactie op sub-subgunningscriterium
G2.2
Zie paragraaf 4.3.2 X
Reactie op sub-subgunningscriterium
G2.3
Zie paragraaf 4.3.3 X
Reactie op sub-subgunningscriterium
G2.4
Zie paragraaf 4.3.4 X
Reactie op sub-subgunningscriterium
G2.5
Zie paragraaf 4.3.5 X
Ingevuld en rechtsgeldig ondertekend
prijzenblad
Paragraaf 4.2 en
Bijlage 3.
term ISO 27001
2.3.3 TECHNISCHE BEKWAAMHEID - KWALITEITSBORGING
De Inschrijver dient zelfstandig in het bezit te zijn van een geldig ISO 27001:2022 certificaat (bij voorkeur
organisatorisch geïmplementeerd conform de best-practices van ISO 27002) of aantoonbaar gelijkwaardig,
inclusief een verklaring van toepasselijkheid.
+11 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term ISO 27002
2.3.3 TECHNISCHE BEKWAAMHEID - KWALITEITSBORGING
De Inschrijver dient zelfstandig in het bezit te zijn van een geldig ISO 27001:2022 certificaat (bij voorkeur
organisatorisch geïmplementeerd conform de best-practices van ISO 27002) of aantoonbaar gelijkwaardig,
inclusief een verklaring van toepasselijkheid.
term ISO 27002
De BIO2 is gebaseerd
op de laatste versie van de ISO 27001 en de ISO 27002.
term ISO 27002
Indien Inschrijver gebruik maakt van derden die de rekencentraservices van de Inschrijver verzorgen met
betrekking tot de ICT-oplossing, dienen deze derden (ongeacht of wel of niet beroep wordt gedaan op de
draagkracht van deze derden en zonder dat deze derden hiervoor een beroep op draagkracht doen van
andere derden) in het bezit te zijn van een geldig ISO 27001:2022 certificaat (bij voorkeur organisatorisch
geïmplementeerd conform de best-practices van ISO 27002) of aantoonbaar gelijkwaardig, inclusief een
verklaring van toepasselijkheid.
NLCIUS (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term NLCIUS
De ICT-Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering MDTO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
term NLCIUS
10.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
I1 EN16931 en NLCIUS forumstandaardisatie.nl/openstandaarden/nlcius
10.4 Tips en toelichting
1.
term NLCIUS
NLCIUS is een aanvullende nationale specificatie op
EN16931 voor toepassing in Nederland.
+1 meer vermeldingen — zie de publicatie.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term STARTTLS
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
term STARTTLS
Voor
zover er binnen de ICT-oplossing sprake is van een verbinding tussen twee of meerdere e-mail servers,
voldoet de ICT-oplossing eveneens aan de navolgende standaarden: STARTTLS en DANE.
StUF (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term StUF
De ICT-Prestatie zal gedurende de looptijd van de Overeenkomst voor de
volgende ICT-kwaliteitsgebieden blijven voldoen aan de Gemeentelijke
ICT-Kwaliteitsnormen:
ICT-kwaliteitsgebieden ICT-kwaliteitsnormen
Architectuur GEMMA
Interoperabiliteit StUF, Digikoppeling, BRP/Haal Centraal
Informatiebeveiliging en
privacy
Baseline Informatiebeveiliging Overheid
(BIO)
Dataportabiliteit Inhoud + metadata overdraagbaar, open
formaat, bij voorkeur XML/JSON
Pagina 5 van 16
Metadatering MDTO
Digitale toegankelijkheid Europese standaard EN 301 549 met WCAG
2.1
Archivering NEN-ISO 15489-1 NL, NEN-ISO 16175-1
Infrastructuur Generieke Digitale Infrastructuur (GDI),
aansluiten op Stelsel van Basisregistraties
Documentatie Softwarecatalogus of vergelijkbaar niveau
van actuele productdocumentatie
E-facturering EN16931 en NLCIUS
4.2.
term StUF
Ten opzichte van de StUF-standaarden sluiten
deze API-standaarden beter aan bij door softwareontwikkelaars gebruikte
industriestandaarden.
TLS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term TLS 1.2
E77 Met betrekking tot alle web-omgevingen (zoals de te leveren self-service-webportalen), de verbinding daar
naartoe en de adressering hierbij, voldoet de ICT-oplossing aan de volgende standaarden: DNSSEC en HTTPS
en HSTS en IPv4 en IPv6 en TLS 1.2 of hoger, inclusief het gebruik van security-headers.
security.txt (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term security.txt
E78 De ICT-oplossing voldoet aan de verplichting dat er een security.txt-bestand in de self-service-webonderdelen
voor inwoners, organisaties en instellingen van de ICT-oplossing opgenomen kan worden.
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DNSSEC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
Digikoppeling (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term Digikoppeling
Het domein ‘infrastructuur’ omvat onder andere
de bouwstenen ‘Diginetwerk’, ‘Digikoppeling’ en
‘PKIoverheid’.
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Digitoegankelijk
Onder websites
vallen ook intra- en extranetten en cloudapplicaties volgens de Europese definitie
(zie digitoegankelijk.nl/aan-de-slag/tips/intranetten).
term Digitoegankelijk
6.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
E1 Europese standaard EN 301 549
met WCAG 2.1
digitoegankelijk.nl
en
forumstandaardisatie.nl/standaard/
digitoegankelijk-en-301-549-met-wcag-21
6.4 Tips en toelichting
1.
term Digitoegankelijk
Op digitoegankelijk.nl/wetgeving/wat-verplicht is beschreven welke
verplichtingen gelden, o.a. voor het publiceren van een
toegankelijkheidsverklaring.
3.
Om te voorkomen dat websites en apparaten onbereikbaar worden is Internet
Protocol versie 6 (IPv6) ontwikkeld.
term IPv6
Alle overheidsorganisaties moeten ook via IPv6 bereikbaar zijn.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 5 vermeldingen
term ISO 27001
Aanbestedingsdocument):
Indien u deze al bij uw inschrijving wil indienen dan is dat toegestaan:
+ een kopie van het uittreksel uit het beroeps- of handelsregister, die op het tijdstip van indienen van de inschrijving, niet ouder is dan zes
maanden;
+ een gedragsverklaring aanbesteden zoals bedoeld in artikel 4.1 van de Aanbestedingswet 2012, die op het tijdstip van het indienen van
de inschrijving, niet ouder is dan twee jaar
+ een verklaring van de Belastingdienst (verklaring betalingsgedrag nakoming fiscale verplichtingen), die op het tijdstip van het indienen
van de inschrijving, niet ouder is dan zes maanden
+ Technische bekwaamheid, informatiebeveiliging: De inschrijver heeft een vastgelegd en gecertificeerd managementsysteem voor
informatiebeveiliging (ISO 27001 of NEN 7510) dat periodiek door een geaccrediteerde instelling wordt getoetst.
Document question - KO
1.2.
term ISO 27001
Informatiebeveiliging
De uitgevraagde oplossing voldoet aantoonbaar aan de eisen voor informatiebeveiliging zoals opgenomen in de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en NEN/ISO 27001.
term ISO 27001
Certificering voor
één of meerdere normen (ISO 27001, 27701 en 27018) dient op verzoek van de aanbestedende
dienst aantoonbaar overhandigd te worden.
+2 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NLCIUS (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term NLCIUS
10.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
I1 EN16931 en NLCIUS forumstandaardisatie.nl/openstandaarden/nlcius
10.4 Tips en toelichting
1.
term NLCIUS
NLCIUS is een aanvullende nationale specificatie op
EN16931 voor toepassing in Nederland.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term STARTTLS
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
StUF (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term StUF
Ten opzichte van de StUF-standaarden sluiten
deze API-standaarden beter aan bij door softwareontwikkelaars gebruikte
industriestandaarden.
Bestuurslaag: Zelfstandig bestuursorgaan (via naam aanbestedende dienst)
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 4 vermeldingen
term HTTPS
A.8.20, A.8.22
NW-02 Alle beheer- en printprotocollen zijn versleuteld (HTTPS-beheerinterface, IPPS);
ondersteuning voor TLS 1.2 of hoger.
term HTTPS
BT.6 De beheertooling is met een webbrowser te benaderen (HTTPS).
term HTTPS
BT.6 De beheertooling is met een webbrowser te benaderen (HTTPS).
+1 meer vermeldingen — zie de publicatie.
IPv6 (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term IPv6
APP.18 De Producten ondersteunen zowel IPv4, IPv6 als dual stack.
term IPv6
APP.18 De Producten ondersteunen zowel IPv4, IPv6 als dual stack.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 28 vermeldingen
term ISO 27001
A.8.20, A.8.22
3.4 Gegevensbescherming en privacy (AVG)
ID Eis ISO 27001:2022
DP-01 De interne opslag (HDD/SSD) is versleuteld (AES-256).
term ISO 27001
Hierbij zal de actuele versie van de richtsnoeren beveiliging persoonsgegevens van de Autoriteit Persoonsgegevens alsmede de ISO 27001/ISO 27002 als uitgangspunt gebruikt worden.
term ISO/IEC 27001
Elke eis is voorzien van een verwijzing naar de relevante maatregel uit ISO/IEC 27001:2022 Annex A,
zodat de eisen herleidbaar zijn naar het ISMS en bruikbaar in de leveranciersselectie en contractvorming.
2 Uitgangspunten en scope
De volgende uitgangspunten zijn kaderstellend en vertaald in de eisen verderop:
– Fleet-levering: meerdere MFP's, centraal te beheren als één beheerde vloot.
+25 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 16 vermeldingen
term ISO 27002
Hierbij zal de actuele versie van de richtsnoeren beveiliging persoonsgegevens van de Autoriteit Persoonsgegevens alsmede de ISO 27001/ISO 27002 als uitgangspunt gebruikt worden.
term ISO 27002
References:
• SSD: 4
• OWASP:
https://cheatsheetseries.owasp.org/cheatsheets/Transport_Layer_Protection_Cheat_Sheet.html
• ISO 27002:2013 13.1.1 13.2.1 14.1.2
STITCH 1.1 - Security Technical IT CHecklist
5/11
STITCH-2 The identity of users has been vetted a nd identities are
managed federatively
Institutions must check the identities of users and authenicate them, and applications shall work with
federated identities.
term ISO 27002
References
• SSD: 6
• ISO 27002:2013 18.1.1 9.2.4 9.2.1 9.2.6 9.4.2
STITCH 1.1 - Security Technical IT CHecklist
6/11
STITCH-3 Authorisation is based on separation of duties and least
privilege
Applications must apply separation of duties.
+13 meer vermeldingen — zie de publicatie.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term STARTTLS
In case of Opportunistic TLS protocols, for example IMAP, POP3, NNTP and LDAP, check if the STARTTLS
command is being sent after the initial unencrypted connection has been set up.
term STARTTLS
In case of Opportunistic TLS protocols, for example IMAP, POP3, NNTP and LDAP, check if the STARTTLS
command is being sent after the initial unencrypted connection has been set up.
TLS (Pas toe of leg uit) — 6 vermeldingen
term TLS 1.2
A.8.20, A.8.22
NW-02 Alle beheer- en printprotocollen zijn versleuteld (HTTPS-beheerinterface, IPPS);
ondersteuning voor TLS 1.2 of hoger.
term Transport Layer Security
IB.10 Alle verbindingen zowel intern als extern moeten ge-encrypt worden via
Transport Layer Security (TLS).
term TLS 1.2
Dit geldt voor ETL (FTPS) en servicekoppelingen
(https obv TLS 1.2 of TLS 1.3)
IB.11 Standaard wachtwoorden moeten direct bij installatie gewijzigd worden.