TenderNed Standaardenmonitor

(Denk aan ISO 27001 en/of SOC II) Indien ja, vul in om welke certificaten het gaat.

(Denk aan ISO 27001 en/of SOC II) Indien ja, vul in om welke certificaten het gaat.

5 2 Revisie eisen NLCS ...........................................................................................................................

NLCS Tekenwerk moet voldoen aan de laatste versie van de Nederlandse CADStandaard voor de GWW-sector (NLCS).

7 / 25 2 Revisie eisen NLCS In het onderstaande overzicht staan de NLCS eisen waaraan een revisietekening moet voldoen: Onderwerp Toelichting Eisen Gebruik van lagen Informatiescheiding conform NLCS.

Twee management systemen inrichten en erop nahouden voor een (overheid)organisatie is ondoenlijk en uitgaande van de overheidssituatie dat een overheidsorgaan altijd de kantooromgeving als thuisbasis heeft van waaruit andere activiteiten worden ontplooid, ligt het meer voor de hand om de BIO en het bijbehorende ISMS (eigenlijk het zuivere ISO 27001 framework) als basis te gebruiken voor het management systeem en deze te vullen met de relevante controls en maatregelen uit de IEC 62443 maar ook uit andere bronnen om de risico’s binnen het werkveld van IA te kunnen mitigeren.

BIO Baseline beveiliging IA/PA/OT IEC 62443 CSIR 2.0 Stap 2 BIO/ISO 27001 controls linken aan CSIR en verantwoorden Pagina 9 van 140 RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021 Om te kunnen bepalen of de Baseline beveiliging IA toereikend is of dat er nog meer aanvullende maatregelen moeten worden getroffen bovenop de baseline beveiliging IA dient altijd een risicoanalyse en afweging gemaakt te worden voor het definiëren van de plus set aan maatregelen boven op de baseline beveiliging IA.

Bron: NEN-ISO/IEC 27001 (nl) Informatietechnologie - Beveiligingstechnieken - Managementsystemen voor informatiebeveiliging - Eisen (ISO/IEC 27001:2017 en,IDT) Pagina 99 van 140 RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021 Attribuut Definitie Schrijfwijze Object ID Invullen door RWS Bron ID (Uniek ID zoals geregistreerd bij opdrachtnemer) Plaats Waar kan de beheerdocumentatie worden gevonden?

CY010 CY140 Indien bijlage N “Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten bij deze Vraagspecificatie Proces niet voorziet in cybersecuritymaatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS.

De Opdrachtnemer dient de as-built bestanden en tekeningen te leveren conform de volgende specificaties:  Bestandsformaat: inleesbaar inAutoCAD Map 3D 2017;  Tekeningenformaat: opgebouwd conform NLCS (Nederlandse CAD standaard).

Bestaande tekeningen, die niet conform NLCS zijn opgebouwd dienen, als daar kleine aanpassingen op plaatsvinden, niet te worden omgezet naar NLCS.

Indien het Systeem geen veilig communicatieprotocol ondersteunt dan mag enkel gemotiveerd en na goedkeuring door de Opdrachtgever het X X X X Pagina 25 van 140 RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021 onveilige communicatieprotocol worden ingezet, mits er een additioneel versleuteld kanaal wordt toegepast (SSL, TLS, IPSEC etc.). De gekozen versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen dienen dan uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor Transport Layer Security”.

Niet alleen de logserver dient te worden geconfigureerd op een tijdserver, maar ook alle aangesloten componenten zoals PLC’s welke logregels genereren op de logserver; l. Indien mogelijk dient Transport Layer Security (TLS) via TCP op poort 6514 gebruikt te worden (RFC 5425).

Vereiste Weerstandsniveau 1 2 3 4 CT1 Bij inzet van versleuteling (cryptografie) dient de gekozen versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor Transport Layer Security”.

CY010 CY140 Indien bijlage Q "Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten" bij deze Vraagspecificatie Proces niet voorziet in cybersecuritymaatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

Omschrijving referentie Eis / bepaling NEN-EN-ISO 9001; vigerende versie KM020 Veiligheidshuisregels Rijkswaterstaat, vigerende versie Gepubliceerd op: https://standaarden.rijkswaterstaat.nl IV090 Certificatieschema Veiligheidsladder; https://www.veiligheidsladder.org/wpcontent/uploads/2016/06/Certificatieschema_Veiligheidsladder_4.0- final.pdf, NEN, Versie 4.0 datum 1 juli 2016 VL010 Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen – Governance Code Veiligheid in de Bouw; https://gc-veiligheid.nl/tools/veiligheid-inaanbesteding-via, Versie 2.3, 19 oktober 2021 VL030 NEN-EN 50110 Bedrijfsvoering van elektrische installaties (deel 1, Algemene eisen en deel 2 Nationale bijlagen); vigerende versie EI010 NEN 3140 Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Laagspanning; vigerende versie EI010 NEN 3840 Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Hoogspanning; vigerende versie EI010 CROW-publicatie Standaardsystematiek voor kostenramingen – SSK2018 FM130 NEN-ISO/IEC-27005 Information technology – Security techniques - Information security risk management; vigerende versie RM130 CROW-publicatie 500 “Schade voorkomen aan kabels en leidingen, Richtlijn zorgvuldig grondroeren van initiatief- tot gebruiksfase”, d.d. 2 november 2016 ISBN 978 90 6628 658 0 KL210 Huisstijlrichtlijn bouwborden Rijkswaterstaat versie 2.1 d.d. mei 2018 Gepubliceerd op: CD320 RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 106 van 143 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0 www.rws.nl/bouwborden Certificatieschema Opsporing van ontplofbare oorlogsresten (CS-OOO): 2016 CE020 Gedragscode soortenbescherming Rijkswaterstaat, d.d. 11 augustus 2017 Gepubliceerd op www.rws.nl/gedragscode-soortenbescherming FF020 FF070 Kader wegontwerpproces, v2.0 d.d. 1 november 2019 FF070 BRL 5024 “Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO Procescertificaat voor het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen”, d.d. 3 oktober 2013 IKOB-BKB BS100 BS150 BS160 BRL 5023 “Nationale beoordelingsrichtlijn voor het KOMO procescertificaat voor het proces van het meten van trillingen”, d.d. 2 januari 2013 IKOB-BKB BS210 NVAF-richtlijn veilig hijsen bij funderingswerkzaamheden d.d. april 2016 UV140 CROW-Publicatie 210 “Richtlijn omgaan met vrijkomend asfalt, Aandacht voor de teerproblematiek”, d.d. juni 2015 ISBN 978 90 6628 655 9 B-UV340 Leidraad Coordinated Vulnerability Disclosure, Nationaal Security Centrum CY110 NEN-ISO/IEC 27002, Code voor Informatiebeveiliging; vigerende versie CY140 IEC 62443 standaards, Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security CY140 Grip op Secure Software Development (SSD) Beveiligingseisen voor (web)applicaties, Centrum Informatiebeveiliging en Privacybescherming (CIP) https://cip-overheid.nl/media/1500/20200720-ssd-normen-v30.pdf CY700 Quickscan nationale veiligheid bij inkoop en aanbesteden, april 2019; PIANOo: https://www.pianoo.nl/nl/document/16908/quickscan-nationaleveiligheid-bij-inkoop-en-aanbesteden IM030 RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 107 van 143 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0 Afkortingen In de Vraagspecificatie Proces worden onderstaande afkortingen gebruikt.

Omschrijving referentie Eis / bepaling NEN-EN-ISO 9001; vigerende versie KM020 Veiligheidshuisregels Rijkswaterstaat, vigerende versie Gepubliceerd op: https://standaarden.rijkswaterstaat.nl IV090 Certificatieschema Veiligheidsladder; https://www.veiligheidsladder.org/wpcontent/uploads/2016/06/Certificatieschema_Veiligheidsladder_4.0- final.pdf, NEN, Versie 4.0 datum 1 juli 2016 VL010 Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen – Governance Code Veiligheid in de Bouw; https://gc-veiligheid.nl/tools/veiligheid-inaanbesteding-via, Versie 2.3, 19 oktober 2021 VL030 NEN-EN 50110 Bedrijfsvoering van elektrische installaties (deel 1, Algemene eisen en deel 2 Nationale bijlagen); vigerende versie EI010 NEN 3140 Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Laagspanning; vigerende versie EI010 NEN 3840 Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Hoogspanning; vigerende versie EI010 CROW-publicatie Standaardsystematiek voor kostenramingen – SSK2018 FM130 NEN-ISO/IEC-27005 Information technology – Security techniques - Information security risk management; vigerende versie RM130 CROW-publicatie 500 “Schade voorkomen aan kabels en leidingen, Richtlijn zorgvuldig grondroeren van initiatief- tot gebruiksfase”, d.d. 2 november 2016 ISBN 978 90 6628 658 0 KL210 Huisstijlrichtlijn bouwborden Rijkswaterstaat versie 2.1 d.d. mei 2018 Gepubliceerd op: CD320 RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 106 van 143 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0 www.rws.nl/bouwborden Certificatieschema Opsporing van ontplofbare oorlogsresten (CS-OOO): 2016 CE020 Gedragscode soortenbescherming Rijkswaterstaat, d.d. 11 augustus 2017 Gepubliceerd op www.rws.nl/gedragscode-soortenbescherming FF020 FF070 Kader wegontwerpproces, v2.0 d.d. 1 november 2019 FF070 BRL 5024 “Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO Procescertificaat voor het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen”, d.d. 3 oktober 2013 IKOB-BKB BS100 BS150 BS160 BRL 5023 “Nationale beoordelingsrichtlijn voor het KOMO procescertificaat voor het proces van het meten van trillingen”, d.d. 2 januari 2013 IKOB-BKB BS210 NVAF-richtlijn veilig hijsen bij funderingswerkzaamheden d.d. april 2016 UV140 CROW-Publicatie 210 “Richtlijn omgaan met vrijkomend asfalt, Aandacht voor de teerproblematiek”, d.d. juni 2015 ISBN 978 90 6628 655 9 B-UV340 Leidraad Coordinated Vulnerability Disclosure, Nationaal Security Centrum CY110 NEN-ISO/IEC 27002, Code voor Informatiebeveiliging; vigerende versie CY140 IEC 62443 standaards, Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security CY140 Grip op Secure Software Development (SSD) Beveiligingseisen voor (web)applicaties, Centrum Informatiebeveiliging en Privacybescherming (CIP) https://cip-overheid.nl/media/1500/20200720-ssd-normen-v30.pdf CY700 Quickscan nationale veiligheid bij inkoop en aanbesteden, april 2019; PIANOo: https://www.pianoo.nl/nl/document/16908/quickscan-nationaleveiligheid-bij-inkoop-en-aanbesteden IM030 RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 107 van 143 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0 Afkortingen In de Vraagspecificatie Proces worden onderstaande afkortingen gebruikt.

RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 131 van 143 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0 Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS.

De Opdrachtnemer dient de as-built bestanden en tekeningen te leveren conform de volgende specificaties:  Bestandsformaat: inleesbaar inAutoCAD Map 3D 2017;  Tekeningenformaat: opgebouwd conform NLCS (Nederlandse CAD standaard).

RWS Bedrijfsvertrouwelijk Pagina 131 van 143 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31151121 | 1.0 Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS.

NLCS .

RAW0262-161396 Bladnr. 117 van 143 Afdrukdatum: 12-10-2026 Gemeente Roosendaal Bestek 26-15-1 RAW Raamovereenkomst asfaltonderhoud 2027-2030 HFD PAR ART LID 25 Riolering 25 1 Aanleg riolering 25 13 Informatieoverdracht 25 13 01 Verzamelen en verwerken revisiegegevens putranden 01 De revisiegegevens dienen digitaal op een gegevensdrager aangeleverd te worden in DXF-formaat, gebruik makend van de NLCS.

Bij het intekenen van de kabels en/of leidingen moet een lagenstructuur worden toegepast, die gebaseerd is op de coderingssystematiek uit de Nederlandse CAD Standaard (NLCS).

9 Digitale gegevens vastleggen op GBKN-ondergrond; aanleveren in .dwg-formaat, conform NLCS-methodiek (laatste versie); Analoge gegevens verwerken in veldwerken (volgens bijlage L of door directie te verstrekken format) 1 Bij de revisiegegevens tevens gebruikte materialen (aard en diameters buizen) vermelden 9 Gegevens (analoog en digitaal) uiterlijk 2 weken na het gereedkomen van de werkzaamheden verstrekken.

03 Per leidingsoort en stelseltype (DWA, RWA, gemengd) een unieke lijnstijl volgens op te geven standaard kiezen; zomogelijk volgens NLCS-methodiek 04 Voordat de digitale gegevens worden verstrekt deze in analoge vorm aan de directie ter goedkeuring voorleggen.

11 Bodemonderzoeken Kan de opdrachtgever de bodemonderzoeksgegevens tevens beschikbaar stellen als XML-bestand conform SIKB 0101 (BRO-uitwisselformaat)?

[Aquo Lex en Objectencatalogus] DEFINITIEF |Eisen Bovenbouw | 01-07-2024 Vertrouwelijkheid: RWS INFORMATIE Pagina 63 van 68 Begrip Definitie [en bron] Langshelling Hoek tussen de as van de weg en de horizontaal, uitgedrukt in de tangens van die hoek.

[Aquo Lex en Objectencatalogus] Toelichting: Vaak een direct onder de deklaag van een asfaltverharding gelegen asfaltbetonlaag.

[Aquo Lex en Objectencatalogus] DEFINITIEF |Eisen Bovenbouw | 01-07-2024 Vertrouwelijkheid: RWS INFORMATIE Pagina 69 van 74 Begrip Definitie [en bron] Langshelling Hoek tussen de as van de weg en de horizontaal, uitgedrukt in de tangens van die hoek.

Het koppelvlak scant inkomende en uitgaande e-mail op schadelijke of anderszins ongewenste inhoud middels verschillende beveiligingsvoorzieningen: • Reputatie filtering: Het blokkeren van connecties van nodes op internet die bekend staan om ongewenst gedrag, zoals bekende bronnen van spam en malware; • Relay bescherming: alleen relayen van uitgaande e-mail vanaf (RWS) hosts die geautoriseerd zijn om email via de relay te mogen uitsturen; • Afzender controle: wanneer een afzendend domein een SPF DNS record heeft, zal de Mail Relay de daarin opgenomen policy honoreren; • Bericht integriteitscontrole: via berichtondertekening uit naam van het domein (DKIM) beveiligde berichten worden gecontroleerd op authenticiteit en integriteit; • Versleuteling van e-mailtransport; • Adres controle: alleen e-mail voor bestaande RWS domeinen wordt verwerkt.

DNSSEC signing van RWS domeinen wordt niet ondersteund; • Logging van DNS requests en failures; • Dynamische zone updates als gevolg van IP adrestoekenning via DHCP (Dynamic DNS, ofwel DDNS) worden genegeerd.

 %&'()*+,+-./01&234567 89/9/7)+,+-?/0@5'9A9B9B9B0.:9 ;<=           !       %C'()*+,+-./01@5'9/9B9.0-7)+,+-?/0@5'9-9B9B:9 D  EF   $              G   " H!I   J !I    GKL>DH    I  I       GML>H  $  N   N   I   !

• Gebruikersauthenticatie met een RSA token; • Gebruikersauthenticatie met SMS One Time Password (OTP); • User account synchronisatie met RWS Active Directory ldap(s); • Selfservice voor RSA tokens (HTTPS).

Tevens dient maximaal te worden geprofiteerd van overerving uit (default) settings; • RWS stelt de profielnaam vast; • De aanvrager (geprocedeerde) is verantwoordelijk voor de inzet c.q. gebruik; • De gebruiker (bv gedelegeerd beheerder) is verantwoordelijk voor het veilig omgaan met de informatie en de toegangsmiddelen; • De gedelegeerde beheerder is zelf verantwoordelijk voor verstoringen op de keten die voortvloeien vanuit aanpassingen die worden gedaan door de beheerder zelf; • RWS is verantwoordelijk voor het aan KPN DO RWS verstrekken van geldige digitale certificaten (PKI) voor de HTTPS ontsluiting van de ‘gedelegeerd beheer’ functie.

De dienst maakt gebruik van High Available DNS, een centraal management systeem en gecentraliseerde logging en levert de volgende functies: • Centrale DNS dienst ten behoeve van interne- en externe resolving en hosting van DNS domeinen; • Centraal beheren van gedecentraliseerde DNS resolvers in de RWS verkeerscentrales (POP locaties); • DNS Forwarding, bedoeld om DNS query’s te forwarden voor externe DNS namen op externe DNS servers, buiten het RWS domein; • Zoveel mogelijk generieke DNS configuratie, waarbij het mogelijk is per zone te kiezen voor voorkeuren maar centraal beheer mogelijk is; Inherent High Available (één virtual DNS IP nummer per cluster); • Mogelijkheid tot opzetten van een terminal connectie met een seriële poort en een console verbinding; • Geschikt voor IPv6, geïmplementeerd op basis van Iv4; • Logging van beheerhandelingen, DNS requests en failures wordt verstuurd naar centrale syslog servers.

2.3.4 OSI-laag 3 NNV levert voor het LAN OSI-laag 3 functionaliteit op basis van het IPv4 protocol en in de toekomst tevens op basis van het IPv6 protocol.

2.4.4 OSI-laag 3 De NNV beheerorganisatie levert voor het LAN OSI-laag 3 functionaliteit op basis van het IPv4 protocol en in de toekomst tevens op basis van het IPv6 protocol.

Twee management systemen inrichten en erop nahouden voor een (overheid)organisatie is ondoenlijk en uitgaande van de overheidssituatie dat een overheidsorgaan altijd de kantooromgeving als thuisbasis heeft van waaruit andere activiteiten worden ontplooid, ligt het meer voor de hand om de BIO en het bijbehorende ISMS (eigenlijk het zuivere ISO 27001 framework) als basis te gebruiken voor het management systeem en deze te vullen met de relevante controls en maatregelen uit de IEC 62443 maar ook uit andere bronnen om de risico’s binnen het werkveld van IA te kunnen mitigeren.

BIO IEC 62443 Baseline beveiliging IA/PA/OT CSIR 2.0 Stap 2 BIO/ISO 27001 controls linken aan CSIR en verantwoorden Pagina 8 van 139 RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021 Om te kunnen bepalen of de Baseline beveiliging IA toereikend is of dat er nog meer aanvullende maatregelen moeten worden getroffen bovenop de baseline beveiliging IA dient altijd een risicoanalyse en afweging gemaakt te worden voor het definiëren van de plus set aan maatregelen boven op de baseline beveiliging IA.

Bron: NEN-ISO/IEC 27001 (nl) Informatietechnologie - Beveiligingstechnieken - Managementsystemen voor informatiebeveiliging - Eisen (ISO/IEC 27001:2017 en,IDT) Pagina 98 van 139 RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021 Attribuut Definitie Schrijfwijze Object ID Invullen door RWS Bron ID (Uniek ID zoals geregistreerd bij opdrachtnemer) Plaats Waar kan de beheerdocumentatie worden gevonden?

Bestaande tekeningen in RTW, die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS.

De Opdrachtnemer dient de as-built bestanden en tekeningen te leveren conform de volgende specificaties: RWS Informatie Pagina 91 van 104 Vraagspecificatie Proces | Zaaknummer: 31187282 / 31203014 | 24-10-2024 • Bestandsformaat: inleesbaar inAutoCAD Map 3D 2022; • Tekeningenformaat: opgebouwd conform NLCS (Nederlandse CAD standaard).

Vereiste Weerstandsniveau 1 2 3 4 CT1 Bij inzet van versleuteling (cryptografie) dient de gekozen versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor Transport Layer Security”.

Indien het Systeem geen veilig communicatieprotocol ondersteunt dan mag enkel gemotiveerd en na goedkeuring door de Opdrachtgever het X X X X Pagina 24 van 139 RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021 onveilige communicatieprotocol worden ingezet, mits er een additioneel versleuteld kanaal wordt toegepast (SSL, TLS, IPSEC etc.). De gekozen versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen dienen dan uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor Transport Layer Security”.

Niet alleen de logserver dient te worden geconfigureerd op een tijdserver, maar ook alle aangesloten componenten zoals PLC’s welke logregels genereren op de logserver; l. Indien mogelijk dient Transport Layer Security (TLS) via TCP op poort 6514 gebruikt te worden (RFC 5425).

Weginfra RWS dient geschikt te zijn voor IPv6.

Weginfra RWS dient geschikt te zijn voor IPv6.

Weginfra RWS dient geschikt te zijn voor IPv6.

CY010 Referentie documenten CYBERSEC - RWS Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten(22428) CY120 Indien bijlage [CYBERSEC] niet voorziet in maatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dient de Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

CY010 Referentie documenten CYBERSEC - RWS Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten(22428) CY120 Indien bijlage [CYBERSEC] niet voorziet in maatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dient de Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

CY010 Referentie documenten CYBERSEC - RWS Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten(22428) CY120 Indien bijlage [CYBERSEC] niet voorziet in maatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dient de Opdrachtnemer de NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

Bestaande tekeningen in RTW (Richtlijnen Tekeningenverkeer Waterstaat) die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS (Nederlandse CAD standaard) en te leveren conform eis Data 02 in bijlage [LA].

Tekeningen voor DVM systeem RWS dienen te voldoen aan de [NLCS], [RTW] en [TOLGI richtlijnen].

Tekeningen voor DVM systeem RWS dienen te voldoen aan de [NLCS], [RTW] en [TOLGI richtlijnen].

CY010 Referentie documenten CYBERSEC - RWS Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten CY140 Indien bijlage [CYBERSEC] niet voorziet in cybersecuritymaatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de Opdrachtnemer de NENISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

CY010 Referentie documenten CYBERSEC - RWS Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten CY140 Indien bijlage [CYBERSEC] niet voorziet in cybersecuritymaatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de Opdrachtnemer de NENISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

CY010 Referentie documenten CYBERSEC - RWS Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten CY140 Indien bijlage [CYBERSEC] niet voorziet in cybersecuritymaatregelen voor de invulling van de cybersecurity eisen, dan dient de Opdrachtnemer de NENISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems (IACS) Security) te volgen.

Bestaande tekeningen in RTW (Richtlijnen Tekeningenverkeer Waterstaat) die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS.

(Nederlandse CAD standaard) en te leveren conform eis Data 02 in bijlage [LA].

Bestaande tekeningen in RTW (Richtlijnen Tekeningenverkeer Waterstaat) die wijzigen door het Werk, dienen omgezet te worden naar NLCS.

Unielijst inclusief aanvullingen Europese Unie 13-07-2016 Nee DOC-0712 A27HHN Landschapsplan Landschapsplan Flow27 12-2018 Ja DOC-1456 A27HHN Waterveiligheid Kruising waterkeringen Flow27 08-05-2018 Ja DOC-1886 Handboek Stedelijk Tapijt - Ontwerprichtlijnen voor de openbare ruimte van Nieuwegein Handboek Stedelijk Tapijt Gemeente Nieuwegein 21-12-2012 Ja DOC-1196 VHL Handboek openbare verlichting Gemeente Vianen Vianen-OVL Gemeente Vijfheerenlanden 16-01-2015 Ja DOC-1195 VHL Kwaliteitsplan Inrichting Openbare Ruimte Vianen KIOR Vianen Gemeente Vijfheerenlanden 12 februari 2016 Ja DOC-1968 Documentatiestandaard J STD 016 IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) 30-09-1995 Nee DOC-0892 Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO Procescertificaat voor het uitvoeren van bouwkundige vooropnamen BRL 5024 IKOB-BKB 03-10-2013 Nee DOC-0876 Nationale beoordelingsrichtlijn voor het KOMO procescertificaat voor het proces van het meten van trillingen BRL 5023 IKOB-BKB 02-01-2013 Nee DOC-1263 CIE 1931 kleurendiagram CIE 1931 kleurendiagram International Commission on Illumination (CIE) Nee DOC-2652 Formal Safety Assessment FSA International Maritime Organization 9 april 2018 Ja DOC-1893 Aanvraag impactanalyse bij gepland werk AIG KPN Niet bekend Ja DOC-1839 Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO® procescertificaat voor het appliceren Wegmarkeringsmaterialen BRL 9142 Kiwa N.V. 12-01-2018 en wijzigingsblad 20- 08-2018 Nee RWS INFORMATIE | DEFINITIEF | Zaaknummer: 31087901 | Vraagspecificatie Eisen Deel 2 | 29 oktober 2021 Pagina 127 van 153 DOC nr Titel document Code Uitgever Datum Meegeleverd in contract DOC-1052 Beoordelingsrichtlijn voor het KOMO® productcertificaat voor Wegmarkeringsmaterialen BRL 9141 Kiwa N.V. 01-01-2018 Nee DOC-1190 Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer BABW Ministerie Infrastructuur en Milieu 01-08-2020 Nee DOC-0731 Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 RVV Ministerie Infrastructuur en Milieu Nee DOC-0707 Bouwbesluit BB Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Nee DOC-0322 A27HH Deelrapport Sociale Aspecten MER en OTB TB-Deelrapport Sociale Aspecten Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 28-04-2016 Ja DOC-1045 A27HHN Akoestisch onderzoek onderliggend wegennet tbv TB TB Akoestisch Onderzoek OWN Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-1341 A27HHN Akoestisch onderzoek Saneringsplan SP-AO Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-0744 A27HHN Akoestisch onderzoek TB inclusief deelrapporten en bijlagen TB Akoestisch Onderzoek Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-0324 A27HHN Deelrapport Natuur tbv TB TB-Deelrapport Natuur Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-1224 A27HHN Deelrapport Water tbv TB TB-Deelrapport Water Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-2025 A27HHN Dwarsprofiel Gemeente Vijfheerenlanden Noord A27HH-DWP-Vijfheerenlanden Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Ja DOC-1889 A27HHN Saneringsbesluit Vaststellen Saneringsplan A27 Houten - Hooipolder en verlaging geluidproductieplafonds op referentiepunten SB A27HH Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-0963 A27HHN Saneringsplan Rijkswegen A27 Houten - Hooipolder en opsomming te wijzigen geluidproductieplafonds SP A27HH Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 11-12-2018 Ja DOC-0745 A27HHN Tracebesluit - incl Besluittekst - Detailkaarten - Overzichtskaarten TB Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 2018 Ja RWS INFORMATIE | DEFINITIEF | Zaaknummer: 31087901 | Vraagspecificatie Eisen Deel 2 | 29 oktober 2021 RWS INFORMATIE Pagina 128 van 153 DOC nr Titel document Code Uitgever Datum Meegeleverd in contract DOC-2737 A27HHN Tracebesluit en Saneringsplan incl achtergronddocumenten TB SP VOL Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 2018 Ja DOC-1034 Beleidslijn Grote Rivieren Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 2006 Nee DOC-0817 Richtlijnen Veiligheidsschermen RTD 1022 Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 01-04-2015 (Opgenomen in Bijlage B ROK (DOC0708)) Ja DOC-2028 Uitvoeringsregeling verkeersveiligheid van weginfrastructuur URVW Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat 23-12-2010 Nee DOC-1191 Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens Uitvoeringsvoorschriften BABW Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Nee DOC-1860 Wettelijk BeoordelingsInstrumentarium WBI2017 Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat Nee DOC-1700 ICT - beveiligingsrichtlijnen voor Webapplicaties BEV WEB Ministerie van Justitie en Veiligheid, Nationaal Cyber Security Centrum 09-2015 Ja DOC-2667 ICT-beveiligingsrichtlijnen voor Transport Layer Security (TLS) RICHT TLS Ministerie van Justitie en Veiligheid, Nationaal Cyber Security Centrum 19-01-2021 Nee DOC-0882 Werkveldspecifieke certificatieschema voor het systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven (WSCS-OCE) : 2016 WSCS-OCE Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2016 Nee DOC-1846 A27HH Bewegwijzering OWN Provincie Utrecht BP-OWN-Deel D Nationale Bewegwijzeringsdienst 08-03-2019 Ja DOC-0158 A27HHN Concept Bewegwijzeringsplan Concept Bewegwijzeringsplan Nationale Bewegwijzeringsdienst 22-02-2019 Ja DOC-1069 Afschermende constructies voor wegen - Deel 2: Prestatieklassen, botsproef-beoordelingscriteria en beproevingsmethoden voor vangrails en voertuiggeleiding NEN-EN 1317-2 Nederlands Normalisatie Instituut 16-07-2010 Nee DOC-1031 Afschermende constructies voor wegen - Deel 3: Prestatieklassen, beoordelingscriteria voor botsproeven en beproevingsmethoden voor obstakelbeveiligers NEN-EN 1317-3 Nederlands Normalisatie Instituut 01-07-2001 Nee DOC-1071 Afschermende constructies voor wegen - Deel 4: Prestatieklassen, aanvaardingscriteria voor botsproeven en beproevingsmethoden voor beginen eindconstructies en overgangsconstructies van geleiderail NVN-ENV 1317-4 Nederlands Normalisatie Instituut 01-12-2001 Nee RWS INFORMATIE | DEFINITIEF | Zaaknummer: 31087901 | Vraagspecificatie Eisen Deel 2 | 29 oktober 2021 Pagina 129 van 153 DOC nr Titel document Code Uitgever Datum Meegeleverd in contract DOC-1070 Afschermende constructies voor wegen - Deel 5: Producteisen en conformiteitsbeoordeling voor afschermende constructies voor wegvoertuigen NEN-EN 1317-5 Nederlands Normalisatie Instituut 01-03-2012 Nee DOC-2413 Afschermende constructies voor wegen - Richtlijnen voor computationele mechanica van botsproeven tegen afschermende constructies voor wegvoertuigen - Deel 2: Voertuig modellering en verificatie NPR-CEN/TR 16303-2 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1030 Afschermende constructies voor wegen, Deel 8: Afschermende constructies voor motoren op wegen welke de ernst van botsingen van motorrijders tegengaan door middel van vangrails NPR-CEN/TS 1317-8 Nederlands Normalisatie Instituut 10-05-2012 Nee DOC-1875 Akoestiek – Meting van de invloed van het wegoppervlak op verkeerslawaai – Deel 2: Nabijheidmethode (CPX) NEN-EN-ISO 11819-2 Nederlands Normalisatie Instituut 03-05-2017 Nee DOC-0887 Bedrijfsvoering van elektrische installaties (deel 1, Algemene eisen en deel 2 Nationale bijlagen) NEN-EN 50110 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1630 Beproevingsmethoden voor de bepaling van mechanische en fysische eigenschappen van toeslagmaterialen - Deel 8: Bepaling van de polijstwaarde NEN-EN 1097-8 Nederlands Normalisatie Instituut 14-07-2009 Nee DOC-1916 Bescherming van staalconstructies tegen corrosie door middel van verfsystemen - Beoordeling van, en acceptatiecriteria voor, de adhesie/cohesie (breuksterkte) van een droge laag - Deel 1: Lostrekbeproeving NEN-EN-ISO 16276-1 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1957 Beschermingsgraden van omhulsels van elektrisch materieel tegen uitwendige mechanische stoten NEN-EN 50102 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-2416 Bitumineuze mengsels - Materiaalspecificaties - Deel 1: Asfaltbeton NEN-EN 13108-1 Nederlands Normalisatie Instituut 06-2016 Nee DOC-2417 Bitumineuze mengsels - Materiaalspecificaties - Deel 5: Steenmastiekasfalt NEN-EN 13108-5 Nederlands Normalisatie Instituut 07-2016 Nee DOC-2418 Bitumineuze mengsels - Materiaalspecificaties - Deel 7: Zeer open asfaltbeton NEN-EN 13108-7 Nederlands Normalisatie Instituut 09-2016 Nee DOC-0748 Bliksembeveiliging:- deel 2: Risicomanagement- deel 3: Fysieke schade aan objecten en letsel aan mens en dier- deel 4: Elektrische en elektronische systemen in objecten NEN-EN-IEC 62305 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-2672 Bodem - Bepaling van eigenschappen van waterretentie - Laboratoriummethoden NEN-EN-ISO 11274 Nederlands Normalisatie Instituut 07-11-2019 Nee DOC-0750 Elektrische installaties voor laagspanning NEN 1010 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-0724 Elektromagnetische compatibiliteit (EMC) NEN-EN-IEC 61000 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1880 Eurocode 1 - Belastingen op constructies - Deel 1-7: Algemene belastingen NEN-EN 1991-1-7 Nederlands Normalisatie 2011-12-01 Nee RWS INFORMATIE | DEFINITIEF | Zaaknummer: 31087901 | Vraagspecificatie Eisen Deel 2 | 29 oktober 2021 RWS INFORMATIE Pagina 130 van 153 DOC nr Titel document Code Uitgever Datum Meegeleverd in contract - Buitengewone belastingen: stootbelastingen en ontploffingen + Nationale Bijlage Instituut DOC-1665 Eurocodes incl. wijzigingsbladen en Nationale Bijlagen Eurocodes Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1482 Geotechnisch ontwerp van constructies - Deel 1: Algemene regels NEN 9997-1 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1915 Het vervaardigen van staal- en aluminiumconstructies - Deel 2: Technische eisen voor staalconstructies NEN-EN 1090-2 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-1614 Information technology – Security techniques - Information security risk management NEN-ISO/IEC-27005 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-0894 Kwaliteitsmanagement NEN-EN-ISO-9001 Nederlands Normalisatie Instituut Nee DOC-2742 Laagspanningsschakel-en-verdeelinrichtingen - Deel 2-Vermogensschakel en -verdeelinrichtingen voor geïnstrueerde personen NEN-EN-IEC 61439-2 Nederlands Normalisatie Instituut Onbekend Ja DOC-1939 Lichtmasten - Deel 5: Eisen voor stalen lichtmasten.

Bovenliggende eis(en): SYS-1761 Onderliggende eis(en): Gerefereerde document(en): DOC-2667 - RICHT TLS - ICT-beveiligingsrichtlijnen voor Transport Layer Security (TLS) SYS-3912 Weginfra RWS, Veiligheid, Cybersecurity; Certificaten Geldigheidsperiode(s): G .

SSS System / Subsystem Specification TB Tracébesluit TEN Trans European Network TIS Technical Inspection Service TLN Transport en Logistiek Nederland TLS Transport Layer Security (TLS) en diens voorganger Secure Sockets Layer (SSL), zijn encryptie-protocollen die de communicatie tussen computers (bijvoorbeeld op het internet) beveiligen.

Toets 06, Toets 07 en Toets 08 Bijlage 3 : Programma van Eisen Beheersoftware Openbare Ruimte - Functioneel F13 De Oplossing biedt minimaal het maken en exporteren van: - PDF-tekeningen - Excel-bestanden - CSV-bestanden - DXF-bestanden - GeoPackage-bestanden(huidige systeem werkt nog met shapefile (is verouderd)) - GeoJSON-bestanden - SUF-WEG-bestanden - GWSW-bestanden (.OroX) Demo + Toets 03 Laat zien: hoe een PDF-tekening gemaakt kan worden Laat zien: hoe een export naar Excel-bestand gemaakt kan worden Laat zien: hoe een export naar GeoPackage-bestand gemaakt kan worden F14 De Oplossing biedt het importeren van: - GeoPackage / shapes-bestanden - SUF-WEG -bestanden - DWG/DXF-bestanden (op basis van NLCS) bijvoorbeeld het importeren van gegevensbestanden van derden als ondersteuning en ter referentie van onze beheerdata.

Demo Laat zien: hoe de BGT-koppeling is ingericht in de Oplossing Laat zien: hoe de WIBON-koppeling is ingericht in de Oplossing F37 De Oplossing ondersteunt volledig de landelijke standaard GWSW (Gegevenswoordenboek Stedelijk Water) van Stichting Rioned voor het ontsluiten, valideren, raadplegen en presenteren van water- en rioleringsdata.

Demo Laat zien: een inrichting gebaseerd op landelijke standaard GWSW (Gegevenswoordenboek Stedelijk Water) F38 De Oplossing biedt de functionaliteit om binnen de kaartinterface (kaartduiding) rechtstreekse verwijzingen te maken naar relevante beleidsdocumenten.

Het gaat hierbij om minimaal CAD-bestanden, GeoPackage,- Shape-bestanden en Excel- en CSV-bestanden.

Toets 06, Toets 07 en Toets 08 Bijlage 3 : Programma van Eisen Beheersoftware Openbare Ruimte - Functioneel F13 De Oplossing biedt minimaal het maken en exporteren van: - PDF-tekeningen - Excel-bestanden - CSV-bestanden - DXF-bestanden - GeoPackage-bestanden(huidige systeem werkt nog met shapefile (is verouderd)) - GeoJSON-bestanden - SUF-WEG-bestanden - GWSW-bestanden (.OroX) Demo + Toets 03 Laat zien: hoe een PDF-tekening gemaakt kan worden Laat zien: hoe een export naar Excel-bestand gemaakt kan worden Laat zien: hoe een export naar GeoPackage-bestand gemaakt kan worden F14 De Oplossing biedt het importeren van: - GeoPackage / shapes-bestanden - SUF-WEG -bestanden - DWG/DXF-bestanden (op basis van NLCS) bijvoorbeeld het importeren van gegevensbestanden van derden als ondersteuning en ter referentie van onze beheerdata.

Zoals basisgegevens van hoogheemraadschappen, recreatiegebieden, ecologische hoofdstructuren, inventarisaties van derden, e.d. Demo + Toets 09 en Toets 10 Laat zien: hoe een GeoPackage- / shape-bestand geïmporteerd kan worden Laat zien: hoe een DWG /DXF bestand geimporteerd kan worden F15 De Oplossing biedt het importeren van: - GeoPackage / shapes-bestanden - DWG / DXF-bestanden door middel van slepen / drag en drop voor het snel zichtbaar maken van gegevensbestanden bijvoorbeeld ten behoeve van het controleren en/of verwerken van revisiegegevens of maken van eenmalige analyse met gegevens van derden.

C9 Bij systeemkoppelingen (in- en uitgaand) wederzijds systeemauthenticatie laten plaatsvinden door middel van basic toegang authenticatie in combinatie met HTTPS of PKI (PKI) certificaten afgedwongen door de dataclassificatie.

Antwoord: Ja, een geldige ISO 27001-certificering, inclusief de bijbehorende Verklaring van Toepasselijkheid, wordt in dit geval als gelijkwaardig bewijsmiddel geaccepteerd.

Antwoord: Ja, een geldige ISO 27001-certificering, inclusief de bijbehorende ISMS passende technische en Nota van inlichtingen TN-612779 - 7 okt 2026 Pagina 21 van 36 organisatorische maatregelen ingericht voor de bescherming van persoonsgegevens, wordt in dit geval als gelijkwaardig bewijsmiddel geaccepteerd.

De aanpak die hierbij kan worden gebruikt is het analyseren van de beveiligingsmaatregelen van bekende frameworks (Bijvoorbeeld ISO 27001 of de BIO) in een of meer dienstniveaudoelstellingen.

Deze categorie is meestal gerelateerd aan de beveiligingsmaatregelen: implementeren bedrijfscontinuïteitsbeheer en disaster recovery in standaarden zoals ISO 27002.

Toets 06, Toets 07 en Toets 08 Bijlage 3 : Programma van Eisen Beheersoftware Openbare Ruimte - Functioneel F13 De Oplossing biedt minimaal het maken en exporteren van: - PDF-tekeningen - Excel-bestanden - CSV-bestanden - DXF-bestanden - GeoPackage-bestanden(huidige systeem werkt nog met shapefile (is verouderd)) - GeoJSON-bestanden - SUF-WEG-bestanden - GWSW-bestanden (.OroX) Demo + Toets 03 Laat zien: hoe een PDF-tekening gemaakt kan worden Laat zien: hoe een export naar Excel-bestand gemaakt kan worden Laat zien: hoe een export naar GeoPackage-bestand gemaakt kan worden F14 De Oplossing biedt het importeren van: - GeoPackage / shapes-bestanden - SUF-WEG -bestanden - DWG/DXF-bestanden (op basis van NLCS) bijvoorbeeld het importeren van gegevensbestanden van derden als ondersteuning en ter referentie van onze beheerdata.

Deze koppeling dient te functioneren via landelijk vastgestelde standaarden (zoals StUF-Geo IMGeo of de actuele API-standaarden van de Landelijke Voorziening BGT / PDOK).

K1 Gegevensuitwisseling kunnen ondersteunen via API’s of standaard koppelvlakken (StUF) met andere systemen.

Fase: Inschrijffase Inschrijfronde: Inschrijfronde 1 Vragenronde: Vragenronde 1 Beantwoord op: 7 okt 2026 Percelen: P1 Beheersoftware Openbare Ruimte Ref.nr. Onderwerp: 34 Bijlage 3 – Programma van Eisen, p. 8 Koppeling K1 en p. 10 Koppelingen K1 – StUF-koppelingen, versiecompatibiliteit en bedrijfszekere gegevensuitwisseling Vraag: Kan Aanbestedende dienst bevestigen dat de specifiek aangeboden productversie de voor Lansingerland vereiste StUF-gegevensuitwisseling aantoonbaar, volledig en bedrijfszeker moet ondersteunen, zonder functionele beperkingen of uitval die de betreffende gegevensuitwisseling of het daarvan afhankelijke werkproces belemmert?