Bestuurslaag: Zelfstandig bestuursorgaan (via naam aanbestedende dienst)
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term ISO 27001
Dit kan bijvoorbeeld door middel van een geldig ISO 27001-certificaat, een
gelijkwaardig certificaat, een recent onafhankelijk auditrapport of een ander passend bewijsmiddel.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term ISO 27001
Het gaat om de volgende documenten:
• Een kopie van het uittreksel uit het beroeps-of handelsregister, dat op het tijdstip van het indienen
van de inschrijving niet ouder is dan zes maanden (reeds verstrekt bij inschrijving);
• Een gedragsverklaring aanbesteden (hierna te noemen ‘GvA’) zoals bedoeld in artikel 4.1 van de
Aanbestedingswet 2012, die op het tijdstip van het indienen van de inschrijving niet ouder is dan
twee jaar;
• Een verklaring omtrent betalingsgedrag nakoming fiscale verplichtingen van de belastingdienst
(hierna te noemen ‘verklaring belastingdienst’), die op het tijdstip van het indienen van de inschrijving, niet ouder is dan zes maanden;
• Een kopie van een geldige verzekeringspolis of een verklaring van verzekeraar waaruit blijkt dat inschrijver ten tijde van de inschrijving adequaat verzekerd is tegen bedrijfs-/ en beroepsaansprakelijkheid;
• Een kopie van een geldige ISO 9001 of gelijkwaardige certificering;
• Een kopie van een geldige ISO 14001 of gelijkwaardige certificering;
• Een kopie van een geldige ISO 27001 of gelijkwaardige certificering.
Let op: vraag de bewijsstukken (GvA bij dienst Justis en verklaring belastingdienst bij de Belastingdienst)
tijdig aan, het aanvragen van de bewijsstukken neemt enige tijd in beslag.
term ISO 27001
Informatiebeveiliging
Inschrijver beschikt op moment van inschrijving over een ISO 27001 certificering voor informatiebeveiliging of een vergelijkbare certificering.
Aanbestedende dienst aanvaardt een kopie van de ISO 27001-certificering als bewijs van het voldoen aan deze eis, met inachtneming van het bepaalde in artikel 2.96 van de Aanbestedingswet.
Bestuurslaag: Gemeente (via naam aanbestedende dienst)
DKIM (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DKIM
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
DMARC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DMARC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
DNSSEC (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term DNSSEC
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
Digikoppeling (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term Digikoppeling
Het domein ‘infrastructuur’ omvat onder andere
de bouwstenen ‘Diginetwerk’, ‘Digikoppeling’ en
‘PKIoverheid’.
Digitoegankelijk (EN 301 549 met WCAG 2.1) (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Digitoegankelijk
Onder websites
vallen ook intra- en extranetten en cloudapplicaties volgens de Europese definitie
(zie digitoegankelijk.nl/aan-de-slag/tips/intranetten).
term Digitoegankelijk
6.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
E1 Europese standaard EN 301 549
met WCAG 2.1
digitoegankelijk.nl
en
forumstandaardisatie.nl/standaard/
digitoegankelijk-en-301-549-met-wcag-21
6.4 Tips en toelichting
1.
term Digitoegankelijk
Op digitoegankelijk.nl/wetgeving/wat-verplicht is beschreven welke
verplichtingen gelden, o.a. voor het publiceren van een
toegankelijkheidsverklaring.
3.
Om te voorkomen dat websites en apparaten onbereikbaar worden is Internet
Protocol versie 6 (IPv6) ontwikkeld.
term IPv6
Alle overheidsorganisaties moeten ook via IPv6 bereikbaar zijn.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 5 vermeldingen
term ISO 27001
Aanbestedingsdocument):
Indien u deze al bij uw inschrijving wil indienen dan is dat toegestaan:
+ een kopie van het uittreksel uit het beroeps- of handelsregister, die op het tijdstip van indienen van de inschrijving, niet ouder is dan zes
maanden;
+ een gedragsverklaring aanbesteden zoals bedoeld in artikel 4.1 van de Aanbestedingswet 2012, die op het tijdstip van het indienen van
de inschrijving, niet ouder is dan twee jaar
+ een verklaring van de Belastingdienst (verklaring betalingsgedrag nakoming fiscale verplichtingen), die op het tijdstip van het indienen
van de inschrijving, niet ouder is dan zes maanden
+ Technische bekwaamheid, informatiebeveiliging: De inschrijver heeft een vastgelegd en gecertificeerd managementsysteem voor
informatiebeveiliging (ISO 27001 of NEN 7510) dat periodiek door een geaccrediteerde instelling wordt getoetst.
Document question - KO
1.2.
term ISO 27001
Informatiebeveiliging
De uitgevraagde oplossing voldoet aantoonbaar aan de eisen voor informatiebeveiliging zoals opgenomen in de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en NEN/ISO 27001.
term ISO 27001
Certificering voor
één of meerdere normen (ISO 27001, 27701 en 27018) dient op verzoek van de aanbestedende
dienst aantoonbaar overhandigd te worden.
+2 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NLCIUS (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term NLCIUS
10.3 Normen en standaarden
Nr. Standaard/norm Bronnen/referenties
I1 EN16931 en NLCIUS forumstandaardisatie.nl/openstandaarden/nlcius
10.4 Tips en toelichting
1.
term NLCIUS
NLCIUS is een aanvullende nationale specificatie op
EN16931 voor toepassing in Nederland.
STARTTLS en DANE (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term STARTTLS
Om de implementatie van beveiligingstandaarden op de lijst open
standaarden van het Forum Standaardisatie te ondersteunen, ontwikkelt de
IBD regelmatig factsheets bij daarin opgenomen open standaarden (zoals,
TLS, DNSSEC, SPF/DKIM/DMARC, DANE en STARTTLS).
StUF (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term StUF
Ten opzichte van de StUF-standaarden sluiten
deze API-standaarden beter aan bij door softwareontwikkelaars gebruikte
industriestandaarden.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term ISO 27001
Fase:
Inschrijffase
Inschrijfronde:
Inschrijfronde 1
Vragenronde:
Vragenronde 1
Beantwoord op:
24 jul 2026
Percelen:
P1 Beheer glasvezelnetwerk
Ref.nr. Onderwerp:
137 Inschrijvingsleidraad 4.6; 4.7
Vraag:
In de paragrafen 4.6 (ISO 14001), 4.7 (ISO 27001) en 4.8 (CKB) worden specifieke certificeringen
geëist op de uiterste datum van inschrijving. Wij bevinden ons momenteel in een vergevorderd
stadium om deze certificeringen te behalen, waarbij de formele audits gepland staan tussen
november 2026 en maart 2027.
term ISO 27001
Voor uw inschrijving voegt u, op
straffe van uitsluiting, het ingevulde en rechtsgeldig ondertekende document: 'Bijlage 5 obv NVI 1,
Prijzenblad Beheer glasvezelnetwerk Stichting GlasLokaal'
Fase:
Inschrijffase
Inschrijfronde:
Inschrijfronde 1
Vragenronde:
Vragenronde 1
Beantwoord op:
24 jul 2026
Percelen:
P1 Beheer glasvezelnetwerk
Ref.nr. Onderwerp:
139 Inschrijvingsleidraad 4
Vraag:
In de hoofdstukken 4.5 tot en met 4.8 worden diverse certificeringen geëist (ISO 9001, ISO 14001,
ISO 27001 en CKB).
term ISO 27001
Informatiebeveiliging
De Inschrijver heeft een vastgelegd en gecertificeerd managementsysteem voor informatiebeveiliging
(ISO 27001), dat periodiek door een geaccrediteerde instelling wordt getoetst. De inschrijver
overhandigt hiertoe bij inschrijving een geldig ISO 27001 certificaat, inclusief de bijbehorende
Verklaring van Toepasselijkheid (VvT).
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term ISO 27001
In de aanbestedingsdocumenten wordt een ISO 27001-certificering vereist, of een
gelijkwaardig alternatief.
term ISO 27001
Inschrijver en indien van toepassing de onderaannemer beschikt over de volgende certificeringen:
● Bewijs ISO 9001-2015 of gelijkwaardig
● Bewijs ISO 27001 of gelijkwaardig
12-6-2026 Pagina 12 van 19
4.
TLS (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term Transport Layer Security
Alle verbindingen zowel intern als extern zijn versleuteld via Transport Layer Security (TLS).
term Transport Layer Security
Versleuteling voldoet gedurende de looptijd van de overeenkomst aan de
meest recente ICT-beveiligingsrichtlijnen voor Transport Layer Security (TLS) van het NCSC.
Bestuurslaag: Waterschap (via naam aanbestedende dienst)
Geo-Standaarden (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term NEN 3610
[NEN 3610:2011]
Bron: https://damo.hetwaterschapshuis.nl/
Attribuut Definitie Schrijfwijze
Code Een uniek identificerende code voor het object.
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 8 vermeldingen
term HTTPS
Verkeer wordt beperkt tot:
- HTTPS (443), voor WebUI
- Modbus/TCP (502), indien SCADA‐koppeling vereist is.
term HTTPS
Indien toegestaan:
- Alleen outbound HTTPS naar SMA‐cloudservers.
term HTTPS
d) De switches worden ingericht conform het cybersecuritybeleid van de I&A‐afdeling,
binnen de technische mogelijkheden van de Moxa EDS‐508A, waaronder:
i. verplicht gebruik van HTTPS voor webbeheer
ii.
+5 meer vermeldingen — zie de publicatie.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term ISO 27001
Twee management systemen inrichten en erop nahouden voor een
(overheid)organisatie is ondoenlijk en uitgaande van de overheidssituatie dat een overheidsorgaan
altijd de kantooromgeving als thuisbasis heeft van waaruit andere activiteiten worden ontplooid, ligt
het meer voor de hand om de BIO en het bijbehorende ISMS (eigenlijk het zuivere ISO 27001
framework) als basis te gebruiken voor het management systeem en deze te vullen met de relevante
controls en maatregelen uit de IEC 62443 maar ook uit andere bronnen om de risico’s binnen het
werkveld van IA te kunnen mitigeren.
term ISO 27001
BIO Baseline beveiliging IA/PA/OT IEC 62443
CSIR 2.0
Stap 2 BIO/ISO 27001
controls linken aan CSIR
en verantwoorden
Cybersecurity Implementatie Richtlijn
7
Om te kunnen bepalen of de Baseline beveiliging IA
maatregelen toereikend zijn of dat er nog meer
aanvullende maatregelen moeten worden getroffen
bovenop de baseline beveiliging IA dient altijd een
risicoanalyse en afweging gemaakt te worden voor
het definiëren van de plus set aan maatregelen boven
op de baseline beveiliging IA.
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term ISO 27002
Voor HHNK geldt dat
informatiedienten dienen te voldoen aan:
a) Baseline Informatiebeveiliging Waterschappen (BIWA),
(vanaf 1 januari 2020 zal BIWA worden vervangen door BIO);
b) Baseline Informatiebeveiliging BIO;
c) Informatiebeveiliging NEN-ISO 27002.
TLS (Pas toe of leg uit) — 2 vermeldingen
term Transport Layer Security
Vereiste 1 2 3 4
CT1 Bij inzet van versleuteling (cryptografie) dient de gekozen
versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen
uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de
meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor
Transport Layer Security”.
term Transport Layer Security
Niet alleen de logserver
dient te worden geconfigureerd op een tijdserver, maar ook alle aangesloten componenten
zoals PLC’s welke logregels genereren op de logserver;
l. Indien mogelijk dient Transport Layer Security (TLS) via TCP op poort 6514 gebruikt te
worden (RFC 5425).
Bestuurslaag: Agentschap (via naam aanbestedende dienst)
HTTPS en HSTS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term HTTPS
• Gebruikersauthenticatie met een RSA token;
• Gebruikersauthenticatie met SMS One Time Password (OTP);
• User account synchronisatie met RWS Active Directory ldap(s);
• Selfservice voor RSA tokens (HTTPS).
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term ISO 27001
Twee management systemen inrichten en erop nahouden
voor een (overheid)organisatie is ondoenlijk en uitgaande van de overheidssituatie dat een
overheidsorgaan altijd de kantooromgeving als thuisbasis heeft van waaruit andere activiteiten
worden ontplooid, ligt het meer voor de hand om de BIO en het bijbehorende ISMS (eigenlijk het
zuivere ISO 27001 framework) als basis te gebruiken voor het management systeem en deze te
vullen met de relevante controls en maatregelen uit de IEC 62443 maar ook uit andere bronnen
om de risico’s binnen het werkveld van IA te kunnen mitigeren.
term ISO 27001
BIO Baseline beveiliging IA/PA/OT IEC 62443
CSIR 2.0
Stap 2 BIO/ISO 27001
controls linken aan CSIR
en verantwoorden
term NEN-ISO/IEC 27001
Bron: NEN-ISO/IEC 27001 (nl) Informatietechnologie - Beveiligingstechnieken -
Managementsystemen voor informatiebeveiliging - Eisen
(ISO/IEC 27001:2017 en,IDT)
Pagina 98 van 139
RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021
Attribuut Definitie Schrijfwijze
Object ID Invullen door RWS
Bron ID (Uniek ID zoals geregistreerd bij
opdrachtnemer)
Plaats Waar kan de
beheerdocumentatie worden
gevonden?
NEN-ISO/IEC 27002 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term NEN-ISO/IEC 27002
CY010
CY140 Indien de bijlage J "Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten" bij de
Vraagspecificatie Projectmanagement niet voorziet in maatregelen voor
de invulling van de cybersecurityeisen, dan dient de Opdrachtnemer de
NEN-ISO/IEC 27002 (Code voor Informatiebeveiliging) en/of delen van
de IEC 62443 standaards (Industrial Automation and Control Systems
(IACS) Security) te volgen.
TLS (Pas toe of leg uit) — 3 vermeldingen
term Transport Layer Security
Vereiste
Weerstandsniveau
1 2 3 4
CT1 Bij inzet van versleuteling (cryptografie) dient de gekozen
versleuteling en de onderliggende algoritmes en instellingen
uitsluitend de duiding “goed” te hebben zoals aangegeven in de
meest actuele versie van het NCSC document “Richtlijnen voor
Transport Layer Security”.
term Transport Layer Security
Indien het Systeem geen
veilig communicatieprotocol ondersteunt dan mag enkel
gemotiveerd en na goedkeuring door de Opdrachtgever het
X X X X
Pagina 24 van 139
RWS INFORMATIE |Cybersecurity Implementatierichtlijn Objecten | 23 april 2021
onveilige communicatieprotocol worden ingezet, mits er een
additioneel versleuteld kanaal wordt toegepast (SSL, TLS, IPSEC
etc.). De gekozen versleuteling en de onderliggende algoritmes en
instellingen dienen dan uitsluitend de duiding “goed” te hebben
zoals aangegeven in de meest actuele versie van het NCSC
document “Richtlijnen voor Transport Layer Security”.
term Transport Layer Security
Niet alleen de logserver
dient te worden geconfigureerd op een tijdserver, maar ook alle aangesloten componenten
zoals PLC’s welke logregels genereren op de logserver;
l. Indien mogelijk dient Transport Layer Security (TLS) via TCP op poort 6514 gebruikt te
worden (RFC 5425).
Bestuurslaag: Waterschap (via naam aanbestedende dienst)
Authenticatie-standaarden (OpenID.NLGov en SAML) (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term SAML
• Het toegangscontrolesysteem dient ondersteuning te bieden voor naadloze Single
Sign-On (SSO) authenticatie via de identity provider van de aanbestedende
dienst. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een gangbaar en veilig
authenticatieprotocol, zoals SAML of OAuth 2.0/OpenID Connect.
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 5 vermeldingen
term ISO/IEC 27001
Door het ondertekenen van deze eigen verklaring
geeft Gegadigde aan dat hij voldoet aan al het gestelde ten aanzien van de
gestelde eisen en dat Gegadigde de eventueel verlangde
bewijsstukken/verklaringen op het eerste verzoek van Aanbestedende
dienst binnen zeven (7) kalenderdagen kan verstrekken
• ISO/IEC 27001
De partij die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van de te leveren
software, én de hostingpartij is van het betreffende informatiesysteem,
moet beschikken over een geldig ISO/IEC 27001-certificaat voor een
Information Security Management System (ISMS).
term ISO 27001
De volgende voorwaarden zijn van toepassing:
• De scope van het ISMS zoals vermeld op het ISO 27001-certificaat
omvat expliciet de dienstverlening die onder deze overeenkomst valt.
term ISO 27001
• De certificerende instelling die het ISO 27001-certificaat heeft
afgegeven is geaccrediteerd door een nationale of internationale
accreditatie-instantie (zoals de RvA, UKAS, DAkkS, of vergelijkbaar).
+2 meer vermeldingen — zie de publicatie.
TLS (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term Transport Layer Security
Alle TLS-verbindingen dienen te
voldoen aan de op het moment van uitvoering geldende ICT-beveiligingsrichtlijnen voor
Transport Layer Security (TLS), zoals vastgesteld door het Nationaal Cyber Security
Centrum (NCSC).
Bestuurslaag: Waterschap (via naam aanbestedende dienst)
NEN-ISO/IEC 27001 (Pas toe of leg uit) — 1 vermelding
term ISO 27001
Verwerker voldoet aan de Inkoopeisen Cybersecurity Overheid: de ICO-Wizard
Verwerker is gecertificeerd volgens ISO27001
Verwerker heeft informatiebeveiliging conform ISO 27001 ingericht
Verwerker werkt aan de implementatie van informatiebeveiliging volgens ISO27001 met als
uiterlijke datum waarop de implementatie gereed is datum Verwerker informeert opdrachtgever
halfjaarlijks over de voortgang daarvan.